حجر بن عدی
حُجْر بن عَدِی بن جَبَله کندی، صحابی فرستاده(ص) و از یاران خاص امام علی(ع) و از بزرگان کوفه بوده میباشد. او در نزاعهای گوناگون برای مثال جمل، صفین و نهروان نقش بسزایی داشت. وی در رویکرد تامین از ولایت حضرت علی(ع) به وسیله معاویه به شهید شدن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد رسید.
به داستان مسعودی، او اولیه مسلمانی بود که در طی فتوحات وارد مرج عذراء شد و آنجا را فتح کرد و اولیه مسلمانی بود که به فرمان معاویه در آنجا به شهیدشدن رسید. قتل حجر و یارانش عیب گیری امام حسین(ع)، عموم کوفه و اعتراض بعضی از مجاورتترین یاران معاویه مانند صاحب بن هبیره را نیز آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد برانگیخت.
در ۱۲ اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۲ه.ش مزار و قبر حجر بوسیله جناح النصره از معارضان دولت سوریه تخریب و ویران شد.
نسب، لقب
حجر بن عدی بن معاویه بن جبله کندی کوفی، لقباش ابو عبدالرحمان و مشهور به حجر نه و حجر بن ادبر[۱] (ادبر کنیه بابا او بوده میباشد). در برخی از منابع نسب او به حجر بن عدی بن بجله خاطر رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد شدهاست.[۲]
مقام
حجر و برادرش، هانی، در طول رسول اکرم(ص) اسلام آوردند و حجر از بزرگان بود.[۳]
حجر بن عدی از اصحاب صاحب و مالک رده نبی اسلام(ص) بود که در زهدو تقوا و عبادت اشتهار داشته میباشد. به نقل اهل تاریخ و حدیث، اورا "حجرالخیر" میخواندند و مستجاب الدعوة بود.[۴] حجربن عدی را موثق و عبادت کننده دانستهاند. او صرفا از علی(ع) داستان شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نموده است.[۵]
حضور در فتوحات
نوشتهی علمیٔ اساسی: فتوحات اسلامی
حجر در فتوحات اسلامی، به عنوان مثال پیکار قادسیه (سال ۱۴ یا این که ۱۵ یا این که ۱۶)، حضور یافت[۶] در پیکار جلولاء (سال ۱۶ یا این که ۱۷ یا این که ۱۹) نیز فرماندهی جبهه راست لشکر عمروبن صاحب (سردارِ سعدبن ابی وقّاص) را برعهده داشت.[۷]
در فتح شام نیز کمپانی کرد و جزو لشکریانی بود که مَرج عَذراء را فتح کردند. در روایتی از او تحت عنوان فاتح آنجا حافظه گردیده است.[۸]
در عصر حکومت امام علی(ع)
حجر بن عدی بعد از فتوحات، ظاهراً در کوفه اقامت کرد.[۹] و با استارت حکومت امام علی(ع)، حضرت میخواست اورا به سر کردگی قوم کنْدَه بگمارد و هم قوم و قبیلهای وی، اشعث بن قیس، را از آن منصب برکنار نماید، ولی حجر از اینکه تا زنده بودن اشعث، سرپرستی کنده را قبول نماید، پوزش طلبی کرد.[۱۰]
نزاع جمل
در نزاع جمل، زمانی که ابوموسی اشعری، فرماندار کوفه، از مشارکت عموم در مبارزه برای کمک امام علی(ع) پرهیز کرد، حجربن عدی یار و همدم امام حسن(ع) و عمار بن یاسر به مسجد کوفه رفت، ابوموسی را خارج راند و عموم را به کمپانی در پیکار تشویق کرد. درین نبرد حضرت علی(ع)، حجر را به سر کردگی قبایل کنده، حضرموت، قُضاعه و مَهْره گمارد.[۱۱]
مبارزه صفین
حجر در نزاع صفّین (سال ۳۷ قمری) از امرای لشکر امام علی(ع) و فرمانده مردان جنگی قوم کنده بود.[۱۲]
ماجرای حکمیت
در ماجرای حکمیت، او از سوی عموم عراق، جزو گواهان عهدنامه فی مابین ابوموسی اشعری و عمرو بن عاص بود.[۱۳]
مبارزه نهروان
حجر در پیکار نهروان (سال ۳۸ قمری) نیز فرمانده جبهه راست سپاه امام علی(ع) در پیکار با خوارج بود.[۱۴] وقتی که معاویه برای ساخت و ساز رعب در عموم عراق، ضحّاک بن قَیس را روانه آنجا کرد تا با حمله به صحرانشینان تولید ناامنی نماید، امام علی(ع)، حجر بن عدی را با چهار هزار بدن به رویا رویی آنها ارسال کرد. حجر تا تَدْمُر به تعقیب مهاجمان پرداخت و آخر و عاقبت، آنهارا ناکامی اعطا کرد. بعد، دو شبانه روز در آن نواحی ماند.[۱۵]
در زمان امام حسن(ع)
بعد از شهیدشدن امیرمؤمنان و به امامت وصال امام حسن(ع) و مبادرت آن حضرت برای مبارزه با معاویه، جریان به سمتی پیش رفت که امام مصلحت را در تایید صلح با معاویه مشاهده کرد. حجر اولی کسی بود که به دیدار امام رفت و با لحنی تند اعتراض کرد و حضرت را به ادامه مبارزه فراخواند. جواب امام حسن(ع) این بود که زیرا میل بیشتر عموم عراق بر صلح میباشد، بدن به صلح داده میباشد تا جان شیعهها خاص وی محفوظ بماند.
بعداز آن، حجر نزد امام حسین(ع) رفت و نگرش خویش را درباره نزاع با معاویه مطرح کرد، البته وی اورا به متابعت از امام حسن(ع) فراخواند.[۱۶]
در عصر معاویه
حجر بن عدی
حُجْر بن عَدِی بن جَبَله کندی، صحابی فرستاده(ص) و از یاران خاص امام علی(ع) و از بزرگان کوفه بوده میباشد. او در نزاعهای گوناگون برای مثال جمل، صفین و نهروان نقش بسزایی داشت. وی در رویکرد تامین از ولایت حضرت علی(ع) به وسیله معاویه به شهید شدن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد رسید.
به داستان مسعودی، او اولیه مسلمانی بود که در طی فتوحات وارد مرج عذراء شد و آنجا را فتح کرد و اولیه مسلمانی بود که به فرمان معاویه در آنجا به شهیدشدن رسید. قتل حجر و یارانش عیب گیری امام حسین(ع)، عموم کوفه و اعتراض بعضی از مجاورتترین یاران معاویه مانند صاحب بن هبیره را نیز آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد برانگیخت.
در ۱۲ اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۲ه.ش مزار و قبر حجر بوسیله جناح النصره از معارضان دولت سوریه تخریب و ویران شد.
نسب، لقب
حجر بن عدی بن معاویه بن جبله کندی کوفی، لقباش ابو عبدالرحمان و مشهور به حجر نه و حجر بن ادبر[۱] (ادبر کنیه بابا او بوده میباشد). در برخی از منابع نسب او به حجر بن عدی بن بجله خاطر رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد شدهاست.[۲]
مقام
حجر و برادرش، هانی، در طول رسول اکرم(ص) اسلام آوردند و حجر از بزرگان بود.[۳]
حجر بن عدی از اصحاب صاحب و مالک رده نبی اسلام(ص) بود که در زهدو تقوا و عبادت اشتهار داشته میباشد. به نقل اهل تاریخ و حدیث، اورا "حجرالخیر" میخواندند و مستجاب الدعوة بود.[۴] حجربن عدی را موثق و عبادت کننده دانستهاند. او صرفا از علی(ع) داستان شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نموده است.[۵]
حضور در فتوحات
نوشتهی علمیٔ اساسی: فتوحات اسلامی
حجر در فتوحات اسلامی، به عنوان مثال پیکار قادسیه (سال ۱۴ یا این که ۱۵ یا این که ۱۶)، حضور یافت[۶] در پیکار جلولاء (سال ۱۶ یا این که ۱۷ یا این که ۱۹) نیز فرماندهی جبهه راست لشکر عمروبن صاحب (سردارِ سعدبن ابی وقّاص) را برعهده داشت.[۷]
در فتح شام نیز کمپانی کرد و جزو لشکریانی بود که مَرج عَذراء را فتح کردند. در روایتی از او تحت عنوان فاتح آنجا حافظه گردیده است.[۸]
در عصر حکومت امام علی(ع)
حجر بن عدی بعد از فتوحات، ظاهراً در کوفه اقامت کرد.[۹] و با استارت حکومت امام علی(ع)، حضرت میخواست اورا به سر کردگی قوم کنْدَه بگمارد و هم قوم و قبیلهای وی، اشعث بن قیس، را از آن منصب برکنار نماید، ولی حجر از اینکه تا زنده بودن اشعث، سرپرستی کنده را قبول نماید، پوزش طلبی کرد.[۱۰]
نزاع جمل
در نزاع جمل، زمانی که ابوموسی اشعری، فرماندار کوفه، از مشارکت عموم در مبارزه برای کمک امام علی(ع) پرهیز کرد، حجربن عدی یار و همدم امام حسن(ع) و عمار بن یاسر به مسجد کوفه رفت، ابوموسی را خارج راند و عموم را به کمپانی در پیکار تشویق کرد. درین نبرد حضرت علی(ع)، حجر را به سر کردگی قبایل کنده، حضرموت، قُضاعه و مَهْره گمارد.[۱۱]
مبارزه صفین
حجر در نزاع صفّین (سال ۳۷ قمری) از امرای لشکر امام علی(ع) و فرمانده مردان جنگی قوم کنده بود.[۱۲]
ماجرای حکمیت
در ماجرای حکمیت، او از سوی عموم عراق، جزو گواهان عهدنامه فی مابین ابوموسی اشعری و عمرو بن عاص بود.[۱۳]
مبارزه نهروان
حجر در پیکار نهروان (سال ۳۸ قمری) نیز فرمانده جبهه راست سپاه امام علی(ع) در پیکار با خوارج بود.[۱۴] وقتی که معاویه برای ساخت و ساز رعب در عموم عراق، ضحّاک بن قَیس را روانه آنجا کرد تا با حمله به صحرانشینان تولید ناامنی نماید، امام علی(ع)، حجر بن عدی را با چهار هزار بدن به رویا رویی آنها ارسال کرد. حجر تا تَدْمُر به تعقیب مهاجمان پرداخت و آخر و عاقبت، آنهارا ناکامی اعطا کرد. بعد، دو شبانه روز در آن نواحی ماند.[۱۵]
در زمان امام حسن(ع)
بعد از شهیدشدن امیرمؤمنان و به امامت وصال امام حسن(ع) و مبادرت آن حضرت برای مبارزه با معاویه، جریان به سمتی پیش رفت که امام مصلحت را در تایید صلح با معاویه مشاهده کرد. حجر اولی کسی بود که به دیدار امام رفت و با لحنی تند اعتراض کرد و حضرت را به ادامه مبارزه فراخواند. جواب امام حسن(ع) این بود که زیرا میل بیشتر عموم عراق بر صلح میباشد، بدن به صلح داده میباشد تا جان شیعهها خاص وی محفوظ بماند.
بعداز آن، حجر نزد امام حسین(ع) رفت و نگرش خویش را درباره نزاع با معاویه مطرح کرد، البته وی اورا به متابعت از امام حسن(ع) فراخواند.[۱۶]
در عصر معاویه

مسجد الزهرا احمدآباد مشهد؛ نقش مسجد در تربیت دینی نسل امروز