مجله خبری مساجد

ایمان آوردن به سلیمان رسول و وصلت با وی
مبتنی بر آیه ها قرآن، ملکه سبا در بالا خورشید را می‌پرستید؛[۳۰] البته بعد از دیدار با سلیمان، به خداوند ایمان آورد.[۳۱] طبق بعضی منابع تفسیری، وی با حضرت سلیمان وصلت کرد.[۳۲] مبنی بر آنچه دایرةالمعارف فارسی از برخی منابع یهود نقل کرده، بُختُنَصَّر ثمره تزویج سلیمان و بلقیس بوده میباشد؛[۳۳] البته طبق حرف برخی، وی با شخص دیگری غیر از سلیمان تزویج کرد[۳۴] و مبنی بر برخی گزارش‌ها وی هیچ زمان وصلت مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد نکرد.[۳۵]

گزارش قرآن و عهدین از دیدار سلیمان و ملکه سبا
قرآن ماجرا دیدار حضرت سلیمان و بلقیس را نقل نموده است.[۳۶] حضرت سلیمان بوسیله هدهد از سرزمینی درایت یافت که زنی صاحب و مالکْ‌مکنت بر آن حکومت می کرد که یاور قومش خورشید را می‌پرستید.[۳۷] سلیمان طومار‌ای به ملکه سبا نوشت و او‌را به تاسی از خویش دعوت کرد.[۳۸] ملکه در جواب به طومار، برای پرهیز از خرابی و کشته شدن عموم، کادو‌ای برای سلیمان ارسال کرد؛ ولی سلیمان کادو را نپذیرفت.[۳۹] ملکه برای گفت‌و‌گو با سلیمان سوی وی رفت و حضرت سلیمان توسط شخصی که «به بخشی از کتاب مطلع بود»، تخت سلطنت ملکه را کمتر از دیده‌به‌زدنی، قبل از وصال ملکه حاضر کرد.[۴۰] ملکه به دربار سلیمان آمد و به خداوند ایمان آورد.[۴۱] نقل شده تخت وی، بسیار باشکوه و گران قدر بود و جواهرات بخش اعظمی آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد داشت.[۴۲]

بر طبق گزارش عهدوپیمان عتیق، ملکه سبا که شهرت بسیار از حضرت سلیمان شنیده بود، نزد وی آمد و سؤال‌هایی را مطرح کرد و جواب‌های قابل قبولی از سلیمان شنید.[۴۳] ضمن این، دیدن کاخ قشنگ، غذا شاهانه، تشریفات درباریان و مقامات، سرویس منظم خدمتکاران و ساقیان، و قربانی‌هایی که در منزل خدا نثار شد،‌ او‌را مات و مبهوت کرد.[۴۴] در غایت، ملکه سبا سلیمان و خدایش را ثنا کرد[۴۵] و دو طرف، هدایای بسیار گرانبهایی به یکدیگر دادند و ملکه سبا به مرزوبوم خویش برگشت.[۴۶] در نصیب‌هایی از عهد و پیمان نو هم به ملکه سبا اشاره رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد گردیده‌است.[۴۷]

طبق پژوهشی، گزارش قرآن و گزارش پیمان عتیق در برخی مورد ها مشترک میباشد؛ ولی اختلافات مهمی نیز دارا هستند.[۴۸] به عنوان مثال این اختلاف‌ها کامل بودن گزارش قرآن نسبت به نقل از قسم قدیم و خط مش هدایتی داشتن قرآن اشاره نمود.[۴۹] همینطور در قرآن، به محل دیدار سلیمان و ملکه سبا اشاره نشده میباشد؛[۵۰] ولی در پیمان عتیق، اورشلیم مذکور میباشد.[۵۱] با این اکنون، مبنی بر آنچه در برخی منابع اسلامی آمده، این دیدار در جایی غیر از اورشلیم و در جریان مسافرت حضرت سلیمان به مکه انجام یافته شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد میباشد.[۵۲]

درگذشت و محل دفن
بر اساس بعضا منابع تاریخی، بلقیس بعداز هفت سال و یکسری ماه پس از دیدار با سلیمان درگذشت و اورا در شهر تَدمُر شام به خاک سپردند.[۵۳] هیچ‌کس از محل قبر وی خبر نداشت تا آنکه در طول حکومت ولید بن عبدالمَلِک، قبرش آشکار شوید و به فرمان وی، بنایی بر آن ساخته شد.[۵۴]

رفلکس ملکه سبا در ادبیات
شعری از مولوی که در آن به ملکه سبا اشاره شد‌ه‌است
مولوی
[از مثنوی معنوی، محل کار دوم قسمت ۳۳]
عفو و بخشش صد تو بر آن بلقیس باد
که خدایش عقل صد مرده بداد
هدهدی طومار بیاورد و آرم
از سلیمان تعدادی حرفی بابیان
خواند وی آن نکته‌های با شمول
با حقارت ننگرید اندر پیامبر
روایت ملکه سبا، در ادبیات عربی و فارسی رفلکس‌های اکثری داشته میباشد.[۵۵] در شعر، بلقیس نشانه گنج، حکمت و عقل میباشد.[۵۶] برخی از شاعران، مثنوی‌های مستقلی در این باره نوشته‌اند. ازجمله حیاتی گیلانی، در قرن دهم، مثنوی مستقلی را با تیتر «سلیمان و بلقیس» پدید آورد.[۵۷] احمدخان صوفی نیز در قرن دوازدهم، مثنوی «بلقیس و سلیمان» را به تاسی از «خسرو و شیرین»، تاثیر نظامی سرود.[۵۸]

تک‌نگاری‌ها

کتاب «الملکة بلقیس» به مداد بلقیس ابراهیم الحضرانی
در مسئله ملکه سبا، کتاب‌های مختلفی درج شده میباشد که بعضی از آنان عبارت‌اند از:

الملکة بلقیس؛ التاریخ و الاسطورة و الرمز، به خودکار بلقیس ابراهیم الحضرانی. در‌این کتاب، نقش ملکه سبا از دید ادیان، تاریخ و ادبیات یمن تحقیق شد‌ه‌است.[۵۹] این تاثیر را انتشارات ای.ام.گرافیک در سال ۱۹۹۴م در قاهره منتشر کرد.[۶۰]
بلقیس؛ امرأة الاَلغاز و شیطانة الجنس، نوشته زیاد منی. این کتاب در هشت فصل و ۳۴۷ برگه تهیه گردیده‌است. در آن، شخصیت ملکه سبا در تاریخ، اسلام، مسیحیت و یهودیت تحقیق گردیده است.[۶۱] انتشارات ریاض‌الرئیس بیروت این کتاب را در سال ۱۹۹۸م منتشر کرد.[۶۲]

ایمان آوردن به سلیمان رسول و وصلت با وی
مبتنی بر آیه ها قرآن، ملکه سبا در بالا خورشید را می‌پرستید؛[۳۰] البته بعد از دیدار با سلیمان، به خداوند ایمان آورد.[۳۱] طبق بعضی منابع تفسیری، وی با حضرت سلیمان وصلت کرد.[۳۲] مبنی بر آنچه دایرةالمعارف فارسی از برخی منابع یهود نقل کرده، بُختُنَصَّر ثمره تزویج سلیمان و بلقیس بوده میباشد؛[۳۳] البته طبق حرف برخی، وی با شخص دیگری غیر از سلیمان تزویج کرد[۳۴] و مبنی بر برخی گزارش‌ها وی هیچ زمان وصلت مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد نکرد.[۳۵]

گزارش قرآن و عهدین از دیدار سلیمان و ملکه سبا
قرآن ماجرا دیدار حضرت سلیمان و بلقیس را نقل نموده است.[۳۶] حضرت سلیمان بوسیله هدهد از سرزمینی درایت یافت که زنی صاحب و مالکْ‌مکنت بر آن حکومت می کرد که یاور قومش خورشید را می‌پرستید.[۳۷] سلیمان طومار‌ای به ملکه سبا نوشت و او‌را به تاسی از خویش دعوت کرد.[۳۸] ملکه در جواب به طومار، برای پرهیز از خرابی و کشته شدن عموم، کادو‌ای برای سلیمان ارسال کرد؛ ولی سلیمان کادو را نپذیرفت.[۳۹] ملکه برای گفت‌و‌گو با سلیمان سوی وی رفت و حضرت سلیمان توسط شخصی که «به بخشی از کتاب مطلع بود»، تخت سلطنت ملکه را کمتر از دیده‌به‌زدنی، قبل از وصال ملکه حاضر کرد.[۴۰] ملکه به دربار سلیمان آمد و به خداوند ایمان آورد.[۴۱] نقل شده تخت وی، بسیار باشکوه و گران قدر بود و جواهرات بخش اعظمی آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد داشت.[۴۲]

بر طبق گزارش عهدوپیمان عتیق، ملکه سبا که شهرت بسیار از حضرت سلیمان شنیده بود، نزد وی آمد و سؤال‌هایی را مطرح کرد و جواب‌های قابل قبولی از سلیمان شنید.[۴۳] ضمن این، دیدن کاخ قشنگ، غذا شاهانه، تشریفات درباریان و مقامات، سرویس منظم خدمتکاران و ساقیان، و قربانی‌هایی که در منزل خدا نثار شد،‌ او‌را مات و مبهوت کرد.[۴۴] در غایت، ملکه سبا سلیمان و خدایش را ثنا کرد[۴۵] و دو طرف، هدایای بسیار گرانبهایی به یکدیگر دادند و ملکه سبا به مرزوبوم خویش برگشت.[۴۶] در نصیب‌هایی از عهد و پیمان نو هم به ملکه سبا اشاره رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد گردیده‌است.[۴۷]

طبق پژوهشی، گزارش قرآن و گزارش پیمان عتیق در برخی مورد ها مشترک میباشد؛ ولی اختلافات مهمی نیز دارا هستند.[۴۸] به عنوان مثال این اختلاف‌ها کامل بودن گزارش قرآن نسبت به نقل از قسم قدیم و خط مش هدایتی داشتن قرآن اشاره نمود.[۴۹] همینطور در قرآن، به محل دیدار سلیمان و ملکه سبا اشاره نشده میباشد؛[۵۰] ولی در پیمان عتیق، اورشلیم مذکور میباشد.[۵۱] با این اکنون، مبنی بر آنچه در برخی منابع اسلامی آمده، این دیدار در جایی غیر از اورشلیم و در جریان مسافرت حضرت سلیمان به مکه انجام یافته شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد میباشد.[۵۲]

درگذشت و محل دفن
بر اساس بعضا منابع تاریخی، بلقیس بعداز هفت سال و یکسری ماه پس از دیدار با سلیمان درگذشت و اورا در شهر تَدمُر شام به خاک سپردند.[۵۳] هیچ‌کس از محل قبر وی خبر نداشت تا آنکه در طول حکومت ولید بن عبدالمَلِک، قبرش آشکار شوید و به فرمان وی، بنایی بر آن ساخته شد.[۵۴]

رفلکس ملکه سبا در ادبیات
شعری از مولوی که در آن به ملکه سبا اشاره شد‌ه‌است
مولوی
[از مثنوی معنوی، محل کار دوم قسمت ۳۳]
عفو و بخشش صد تو بر آن بلقیس باد
که خدایش عقل صد مرده بداد
هدهدی طومار بیاورد و آرم
از سلیمان تعدادی حرفی بابیان
خواند وی آن نکته‌های با شمول
با حقارت ننگرید اندر پیامبر
روایت ملکه سبا، در ادبیات عربی و فارسی رفلکس‌های اکثری داشته میباشد.[۵۵] در شعر، بلقیس نشانه گنج، حکمت و عقل میباشد.[۵۶] برخی از شاعران، مثنوی‌های مستقلی در این باره نوشته‌اند. ازجمله حیاتی گیلانی، در قرن دهم، مثنوی مستقلی را با تیتر «سلیمان و بلقیس» پدید آورد.[۵۷] احمدخان صوفی نیز در قرن دوازدهم، مثنوی «بلقیس و سلیمان» را به تاسی از «خسرو و شیرین»، تاثیر نظامی سرود.[۵۸]

تک‌نگاری‌ها

کتاب «الملکة بلقیس» به مداد بلقیس ابراهیم الحضرانی
در مسئله ملکه سبا، کتاب‌های مختلفی درج شده میباشد که بعضی از آنان عبارت‌اند از:

الملکة بلقیس؛ التاریخ و الاسطورة و الرمز، به خودکار بلقیس ابراهیم الحضرانی. در‌این کتاب، نقش ملکه سبا از دید ادیان، تاریخ و ادبیات یمن تحقیق شد‌ه‌است.[۵۹] این تاثیر را انتشارات ای.ام.گرافیک در سال ۱۹۹۴م در قاهره منتشر کرد.[۶۰]
بلقیس؛ امرأة الاَلغاز و شیطانة الجنس، نوشته زیاد منی. این کتاب در هشت فصل و ۳۴۷ برگه تهیه گردیده‌است. در آن، شخصیت ملکه سبا در تاریخ، اسلام، مسیحیت و یهودیت تحقیق گردیده است.[۶۱] انتشارات ریاض‌الرئیس بیروت این کتاب را در سال ۱۹۹۸م منتشر کرد.[۶۲]