مجله خبری مساجد

مُسْلِم بن عَقیل بن ابی طالب (شهیدشدن: سال ۶۰ قمری) سفیر امام حسین(ع) در کوفه در رخداد کربلا و از آل ابی‌طالب بود. مسلم در برخی فتوحات اسلامی و نیز در نبرد صفین حضور داشت. او در گزارشی به امام حسین(ع) از استعداد کوفیان برای حضور امام در کوفه خبر مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد اعطا کرد.

با نصب عبیدالله بن زیاد به حکومت کوفه به وسیله یزید بن معاویه، کوفیان از محیط مسلم دور از هم شدند. مسلم بن عقیل در روز عرفه (سال ۶۰ قمری) بازداشت و به فرمان عبیدالله به شهید شدن رسید. انگیزه باخت قیام عموم کوفه هنگام حضور مسلم در‌این شهر را سیاست‌های عبیدالله بن زیاد در تولید وحشت میان عموم کوفه و نیز ساختار اجتماعی کوفه که بازدارنده اتحاد و همبستگی مردمان کوفه میشد، آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد دانسته‌اند.

مسلم داماد امام علی(ع) بود و اسم یک سری بدن از فرزندان وی در شمار شهدای کربلا تصویب گردیده است.

عزاداری محرم
تابلوی بعد از ظهر عاشورا
تابلوی بعدازظهر عاشورا یک کدام از اثرها نقاشی محمود فرشچیان
حادثه ها
طومار‌های کوفیان به امام حسین(ع) • طومار امام حسین(ع) به احاطه بصره • روز عاشورا • رخداد کربلا • رخداد عاشورا (از لحاظ داده های عددی) • روزشمار اتفاق عاشورا • اسیران رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد کربلا
اشخاص
امام حسین(ع) • علی اکبر • علی‌اصغر • عباس بن علی • حضرت زینب(س) • سکینه بنت حسین • فاطمه دختر امام حسین • مسلم بن عقیل • شهیدان کربلا • اسیران کربلا
مکان‌ها
مقبره امام حسین(ع) • تل زینبیه • بقاع حضرت عباس(ع) • گودی قتلگاه • فی مابین‌الحرمین • نهر علقمه
مناسبت‌ها
تاسوعا • عاشورا • دهه محرم • اربعین • دهه صفر
مراسم
مرثیه‌خوانی • مدیحه • تعزیه • نوحه • زنجیرزنی • سینه‌زنی • سقاخانه • سنج و دمام • مجموعه سوگواری • شام غریبان • تشت‌گذاری • نخل‌گردانی • قمه‌زنی • راهپیمایی اربعین • تابوت‌گردانی • مراسم تابوت
نبو
نسب و خویشان
تاریخ به دنیا آمدن مسلم بن عقیل بن ابی طالب پر‌نور وجود ندارد. وی در۹ ذی‌الحجه سال ۶۰ قمری در کوفه به شهید شدن رسید.[۱] بر پایه ی برخی گزارش‌ها، مسلم در هنگام شهیدشدن ۲۸ ساله بود ولی تایید این قصه خالی از انواع وجود ندارد به این دلیل‌که سن فرزندان مسلم که در اتفاق عاشورا به شهیدشدن رسیدند ۲۷ و ۲۶ سال نقل شده میباشد.[۲] بعضی با اعتنا به احادیث حضور وی در فتوحات و نیز مبارزه صفین، سن او‌را در هنگام شهادتش، بیشتراز ۵۰ سال دانسته‌اند.[۳] قبر مسلم در کوفه در بخش شرقی مسجد کوفه شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد جای‌دارد.[۴]

بابا او، عقیل فرزند ابوطالب از نسب‌شناسان[۵] قریش و فصحای عرب[۶] بود. مادرش بنابر روایتی از زنان نبطی و از خویشان «فرزندا» بود[۷] و بنابر روایاتی دیگر کنیزی بود به اسم علیه (و بنابر روایتی حلیه)[۸] که عقیل او‌را از شام خریده بود.[۹][یادداشت ۱] رخ مسلم بن عقیل همانندی متعددی به رسول اسلام(ص) داشت.[۱۰] بعضی از منابع اورا شجاع‌ترین و نیرومندترین فرزندان عقیل معرفی کرده‌اند.[۱۱]

همسر و فرزندان
مسلم با رقیه دختر امام علی(ع) وصلت کرد و از این رو، داماد امام علی(ع) بوده میباشد.[۱۲] در بعضا منابع، زنی از طایفه بنی عامر بن صعصعه نیز همسر او مذکور میباشد.[۱۳]

در حادثه کربلا، در چندین آیتم به فرزندان مسلم اشاره شد‌ه‌است. به عنوان مثال اینکه وقتی که خبر شهید شدن مسلم را در مسیر میان مکه و کوفه به امام حسین(ع)‌ دادند،‌ علی اکبر(ع) سفارش بخشید که برگردند و بی‌وفایی کوفیان را متذکر شد. فرزندان مسلم با این حیث مخالفت کرده و امام را به ادامه شیوه تشویق کردند.[۱۴] همینطور، اسم تنی چند از فرزندان او در زمره شهدای کربلا حافظه گردیده است.از آن در میان شهیدشدن عبدالله بن مسلم و محمد بن مسلم در کربلا در منابع قدیمی تصویب گردیده‌است.[۱۵]

منابع تاریخی درباره اسم و تعداد فرزندان مسلم اختلاف حیث دارا هستند. در گزارش‌های ضعیف‌خیس که در منابع متاخر تصویب گردیده، اسم تعداد دیگری از فرزندان مسلم بن عقیل، مثلا عون، مسلم، عبیدالله، جعفر و احمد نیز در شمار شهدای کربلا آمده میباشد.[۱۶] در بعضا منابع نیز از دو کودک مسلم (محمد و ابراهیم) خاطر گردیده که بعد از شهید شدن امام حسین(ع) اسیر و به فرمان عبیدالله بن زیاد در کوفه زندانی گردیده و بعداز فرار کردن از زندان به شهید شدن رسیده‌اند؛[۱۷] البته برخی منابع آن‌ها را فرزندان عده ای دیگر دانسته‌اند.[۱۸] در برخی منابع اسم‌های دیگری برای تنی چند از فرزندان مسلم نام برده میباشد؛ مانند ابراهیم، عبدالعزیز، علی، مسلم، میر عبدالواحد شهید پر اسم و رسم به فرمانروا آقا(آغا)[۱۹] و دختری به اسم حمیده یا این که ام حمیده.[۲۰]

بیان شده میباشد عبدالله بن مسلم،[۲۱] و بر طبق بعضا دیگر از احادیث، عبدالله و علی، از رقیه دختر امام علی(ع) بوده‌اند.[۲۲]

مُسْلِم بن عَقیل بن ابی طالب (شهیدشدن: سال ۶۰ قمری) سفیر امام حسین(ع) در کوفه در رخداد کربلا و از آل ابی‌طالب بود. مسلم در برخی فتوحات اسلامی و نیز در نبرد صفین حضور داشت. او در گزارشی به امام حسین(ع) از استعداد کوفیان برای حضور امام در کوفه خبر مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد اعطا کرد.

با نصب عبیدالله بن زیاد به حکومت کوفه به وسیله یزید بن معاویه، کوفیان از محیط مسلم دور از هم شدند. مسلم بن عقیل در روز عرفه (سال ۶۰ قمری) بازداشت و به فرمان عبیدالله به شهید شدن رسید. انگیزه باخت قیام عموم کوفه هنگام حضور مسلم در‌این شهر را سیاست‌های عبیدالله بن زیاد در تولید وحشت میان عموم کوفه و نیز ساختار اجتماعی کوفه که بازدارنده اتحاد و همبستگی مردمان کوفه میشد، آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد دانسته‌اند.

مسلم داماد امام علی(ع) بود و اسم یک سری بدن از فرزندان وی در شمار شهدای کربلا تصویب گردیده است.

عزاداری محرم
تابلوی بعد از ظهر عاشورا
تابلوی بعدازظهر عاشورا یک کدام از اثرها نقاشی محمود فرشچیان
حادثه ها
طومار‌های کوفیان به امام حسین(ع) • طومار امام حسین(ع) به احاطه بصره • روز عاشورا • رخداد کربلا • رخداد عاشورا (از لحاظ داده های عددی) • روزشمار اتفاق عاشورا • اسیران رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد کربلا
اشخاص
امام حسین(ع) • علی اکبر • علی‌اصغر • عباس بن علی • حضرت زینب(س) • سکینه بنت حسین • فاطمه دختر امام حسین • مسلم بن عقیل • شهیدان کربلا • اسیران کربلا
مکان‌ها
مقبره امام حسین(ع) • تل زینبیه • بقاع حضرت عباس(ع) • گودی قتلگاه • فی مابین‌الحرمین • نهر علقمه
مناسبت‌ها
تاسوعا • عاشورا • دهه محرم • اربعین • دهه صفر
مراسم
مرثیه‌خوانی • مدیحه • تعزیه • نوحه • زنجیرزنی • سینه‌زنی • سقاخانه • سنج و دمام • مجموعه سوگواری • شام غریبان • تشت‌گذاری • نخل‌گردانی • قمه‌زنی • راهپیمایی اربعین • تابوت‌گردانی • مراسم تابوت
نبو
نسب و خویشان
تاریخ به دنیا آمدن مسلم بن عقیل بن ابی طالب پر‌نور وجود ندارد. وی در۹ ذی‌الحجه سال ۶۰ قمری در کوفه به شهید شدن رسید.[۱] بر پایه ی برخی گزارش‌ها، مسلم در هنگام شهیدشدن ۲۸ ساله بود ولی تایید این قصه خالی از انواع وجود ندارد به این دلیل‌که سن فرزندان مسلم که در اتفاق عاشورا به شهیدشدن رسیدند ۲۷ و ۲۶ سال نقل شده میباشد.[۲] بعضی با اعتنا به احادیث حضور وی در فتوحات و نیز مبارزه صفین، سن او‌را در هنگام شهادتش، بیشتراز ۵۰ سال دانسته‌اند.[۳] قبر مسلم در کوفه در بخش شرقی مسجد کوفه شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد جای‌دارد.[۴]

بابا او، عقیل فرزند ابوطالب از نسب‌شناسان[۵] قریش و فصحای عرب[۶] بود. مادرش بنابر روایتی از زنان نبطی و از خویشان «فرزندا» بود[۷] و بنابر روایاتی دیگر کنیزی بود به اسم علیه (و بنابر روایتی حلیه)[۸] که عقیل او‌را از شام خریده بود.[۹][یادداشت ۱] رخ مسلم بن عقیل همانندی متعددی به رسول اسلام(ص) داشت.[۱۰] بعضی از منابع اورا شجاع‌ترین و نیرومندترین فرزندان عقیل معرفی کرده‌اند.[۱۱]

همسر و فرزندان
مسلم با رقیه دختر امام علی(ع) وصلت کرد و از این رو، داماد امام علی(ع) بوده میباشد.[۱۲] در بعضا منابع، زنی از طایفه بنی عامر بن صعصعه نیز همسر او مذکور میباشد.[۱۳]

در حادثه کربلا، در چندین آیتم به فرزندان مسلم اشاره شد‌ه‌است. به عنوان مثال اینکه وقتی که خبر شهید شدن مسلم را در مسیر میان مکه و کوفه به امام حسین(ع)‌ دادند،‌ علی اکبر(ع) سفارش بخشید که برگردند و بی‌وفایی کوفیان را متذکر شد. فرزندان مسلم با این حیث مخالفت کرده و امام را به ادامه شیوه تشویق کردند.[۱۴] همینطور، اسم تنی چند از فرزندان او در زمره شهدای کربلا حافظه گردیده است.از آن در میان شهیدشدن عبدالله بن مسلم و محمد بن مسلم در کربلا در منابع قدیمی تصویب گردیده‌است.[۱۵]

منابع تاریخی درباره اسم و تعداد فرزندان مسلم اختلاف حیث دارا هستند. در گزارش‌های ضعیف‌خیس که در منابع متاخر تصویب گردیده، اسم تعداد دیگری از فرزندان مسلم بن عقیل، مثلا عون، مسلم، عبیدالله، جعفر و احمد نیز در شمار شهدای کربلا آمده میباشد.[۱۶] در بعضا منابع نیز از دو کودک مسلم (محمد و ابراهیم) خاطر گردیده که بعد از شهید شدن امام حسین(ع) اسیر و به فرمان عبیدالله بن زیاد در کوفه زندانی گردیده و بعداز فرار کردن از زندان به شهید شدن رسیده‌اند؛[۱۷] البته برخی منابع آن‌ها را فرزندان عده ای دیگر دانسته‌اند.[۱۸] در برخی منابع اسم‌های دیگری برای تنی چند از فرزندان مسلم نام برده میباشد؛ مانند ابراهیم، عبدالعزیز، علی، مسلم، میر عبدالواحد شهید پر اسم و رسم به فرمانروا آقا(آغا)[۱۹] و دختری به اسم حمیده یا این که ام حمیده.[۲۰]

بیان شده میباشد عبدالله بن مسلم،[۲۱] و بر طبق بعضا دیگر از احادیث، عبدالله و علی، از رقیه دختر امام علی(ع) بوده‌اند.[۲۲]