مجله خبری مساجد

مُسَیَّب بن نَجَبَة بن ربیعه فَشیون(فرازی)(شهیدشدن ۶۵ق)، از تابعین و از یاران امام علی(ع) و یک کدام از رهبران قیام توابین. وی در نبرد قادسیه و فتح عراق، کمپانی داشت. در نزاع‌های امام علی(ع) یاور وی بود. وی از دعوت‌کنندگان امام حسین(ع) به کوفه بود البته در رخداد کربلا حضور نداشت. یکسری سال آن‌گاه به یار و همدم سلیمان بن صُرَد خزاعی، عبدالله بن سعد ازدی، عبدالله بن وال تمیمی و رفاعة بن شداد بجلی قیام توابین را رهبری کرد و در قیام توابین بعد از کشته شدن سلیمان بن صرد، درفش پیکار را به دست گرفت و جنگید تا کشته مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد شد.[۱]

معاش‌طومار
اسم وی در تاریخ به اشکال مختلفی مندرج میباشد: مسیب بن نجیبه، مسیب بن نجیه، مسیب نجبه، مسیب بن نجبه فرازی.

مسیب یک کدام از رؤسای کوفه و بزرگان شیعه و از اصحاب امام علی(ع) و امام حسن(ع) و امام حسین(ع) بود. او از بزرگان تابعین بود[۲] و زهاد بعدازظهر و شجاعان قبیله خویش به شمار می‌آمد[مستلزم منبع] و در نبرد‌های جمل، صفین و نهروان در رکاب امام علی(ع) جهاد کرد.[۳] او در نزاع قادسیه و فتح عراق، کمپانی آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد داشت.[۴]

در حادثه کربلا
در سال ۶۰ق که حسین بن علی(ع) با یزید بن معاویه بیعت نکرد، جمع‌ای از بزرگان کوفه به امام(ع) طومار‌هایی نوشته و از آن حضرت برای رفتن به شهر کوفه دعوت کردند. او‌لین طومار را مسیب بن نجبه، سلیمان بن صرد خزاعی، حبیب بن مظاهر و... نوشتند. متن طومار اینگونه رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد بود:

«بسم الله الرحمن الرحیم. طومار‌ای میباشد از سلیمان بن صرد و مسیب بن نجبه و شیعه ها شما. بعداز درود و ثنا و ثنای الهی، تشکر خدایی را که معاند تو (معاویه) را نابود تشکیل داد؛ آنکه زمام فعالیت این امت را به اجبار، به دست گرفت و مال همه مردم مسلمین را غاصبانه تصرف کرد... فعلا ما جز تو، امام و پیشوایی نداریم. به سوی ما بیا، تا خدا توسط تو ما‌را بر محورحق، گرد هم آورد...»، (فاقدم إلينا فلعل الله عزّ وجلّ أن يجمعنا بك على الحق)
این طومار بوسیله قاصدانی در رمضان سال ۶۰ق به دست امام(ع) شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد رسید.[۵]

ولی مسیب در رخداد کربلا کمپانی نکرد.

بعد از اتفاق کربلا
مسیب، در کنار سلیمان بن صرد خزاعی و برخی بزرگان کوفه، از اینکه در قیام امام حسین، کمپانی نکرده بودند به شدت اندوهگین و از اینکه با وصال طومار و پیک امام(ع)، از فداکاری در راهش مضایقه کرده بودند، خودشان را سرزنش می‌کردند، لذا در آن سال ۶۵ هجری قمری به خونخواهی حسین بن علی به پا خاستند تا ظلمی را که در حق امام حسین(ع) و اهل‌بیت نبی(ص) کرده و آنان‌را فقط گذارده بودند، جبران نمایند.[۶]

مسیب بن نجبه از پرافسوس‌ترین عموم بر عدم کمک امام حسین(ع) بود و پشیمانی خویش را در خطابه‌ای اعلام داشت که میان تیم‌های توّابین اختلال کرد:

«ما با تمیز شمردن خویش، فریفته گردیده بودیم، پروردگار ما‌را در هر موضعی از موضع ها فرزند دخت پیامبرش صلی اللَّه علیه و آله دروغگو یافت، وی پیش از اینً طومار‌ها و فرستادگانش را نزد ما ارسال کرد و نزد ما عذر و بهانه آورد و کمک ما‌را نخست و در نقطه پایان و آشکارا درخواست نمود، البته ما به جانهایمان نسبت به او حسود و بخیل گشتیم تا اینکه در کنار ما به قتل رسید، خیر با دستهایمان او‌را کمک دادیم و خیر با زبانهایمان از وی مدد نمودیم و خیر با اموالمان اورا تقویت کردیم و خیر از عشیره‌مان برای وی امداد طلبیدیم، پس عذر و بهانه ما نزد پروردگارمان و هنگام روبه رو شدن با پیامبرمان چیست؟ جز اینکه آدم کش وی و آن‌ها که بر ضد وی تحریک نمودند را بکشید و یااینکه در این‌راه کشته گردید، شاید در آن شکل، آفریدگار ما از ما خشنود خواهد شد، اینجانب بعد از دیدار وی از عقوبتش ایمن نخواهم بود.»[۷]
شهید شدن در قیام توابین
مسیب بن نجبه به یار سلیمان بن صرد خزاعی، رفاعة بن شداد بجلی و چندین نفر دیگر، فعالیت سازماندهی قیام توابین را بر ذمه گرفت، جلساتی تشکیل و سخنرانی‌هایی اجرا شد تا اینکه با جمعیت ۴۰۰۰ نفری قیام کرده و به تقابل با سپاه شام و حکام بنی امیه رفتند. آن گاه ازشهادت سلیمان بن صرد (رهبر توابین)، مسیب، درفش پیکار را بدست گرفت و فرمانده شد و بعد از کشتن تنی چند از سپاهیان معاند، خویش نیز به شهیدشدن رسید.[۸] بنابر برخی قرائن مسیب بن نجبه در هنگام شهید شدن بیشتراز شصت سال قدمت داشته میباشد. همینطور بیان شده میباشد که عبیدالله بن زیاد، رمز او را بوسیله ادهم بن محرز باهلی برای مروان بن حکم (و در بعضا نقل‌ها عبدالملک بن مروان) ارسال کرد.[۹]

مُسَیَّب بن نَجَبَة بن ربیعه فَشیون(فرازی)(شهیدشدن ۶۵ق)، از تابعین و از یاران امام علی(ع) و یک کدام از رهبران قیام توابین. وی در نبرد قادسیه و فتح عراق، کمپانی داشت. در نزاع‌های امام علی(ع) یاور وی بود. وی از دعوت‌کنندگان امام حسین(ع) به کوفه بود البته در رخداد کربلا حضور نداشت. یکسری سال آن‌گاه به یار و همدم سلیمان بن صُرَد خزاعی، عبدالله بن سعد ازدی، عبدالله بن وال تمیمی و رفاعة بن شداد بجلی قیام توابین را رهبری کرد و در قیام توابین بعد از کشته شدن سلیمان بن صرد، درفش پیکار را به دست گرفت و جنگید تا کشته مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد شد.[۱]

معاش‌طومار
اسم وی در تاریخ به اشکال مختلفی مندرج میباشد: مسیب بن نجیبه، مسیب بن نجیه، مسیب نجبه، مسیب بن نجبه فرازی.

مسیب یک کدام از رؤسای کوفه و بزرگان شیعه و از اصحاب امام علی(ع) و امام حسن(ع) و امام حسین(ع) بود. او از بزرگان تابعین بود[۲] و زهاد بعدازظهر و شجاعان قبیله خویش به شمار می‌آمد[مستلزم منبع] و در نبرد‌های جمل، صفین و نهروان در رکاب امام علی(ع) جهاد کرد.[۳] او در نزاع قادسیه و فتح عراق، کمپانی آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد داشت.[۴]

در حادثه کربلا
در سال ۶۰ق که حسین بن علی(ع) با یزید بن معاویه بیعت نکرد، جمع‌ای از بزرگان کوفه به امام(ع) طومار‌هایی نوشته و از آن حضرت برای رفتن به شهر کوفه دعوت کردند. او‌لین طومار را مسیب بن نجبه، سلیمان بن صرد خزاعی، حبیب بن مظاهر و... نوشتند. متن طومار اینگونه رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد بود:

«بسم الله الرحمن الرحیم. طومار‌ای میباشد از سلیمان بن صرد و مسیب بن نجبه و شیعه ها شما. بعداز درود و ثنا و ثنای الهی، تشکر خدایی را که معاند تو (معاویه) را نابود تشکیل داد؛ آنکه زمام فعالیت این امت را به اجبار، به دست گرفت و مال همه مردم مسلمین را غاصبانه تصرف کرد... فعلا ما جز تو، امام و پیشوایی نداریم. به سوی ما بیا، تا خدا توسط تو ما‌را بر محورحق، گرد هم آورد...»، (فاقدم إلينا فلعل الله عزّ وجلّ أن يجمعنا بك على الحق)
این طومار بوسیله قاصدانی در رمضان سال ۶۰ق به دست امام(ع) شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد رسید.[۵]

ولی مسیب در رخداد کربلا کمپانی نکرد.

بعد از اتفاق کربلا
مسیب، در کنار سلیمان بن صرد خزاعی و برخی بزرگان کوفه، از اینکه در قیام امام حسین، کمپانی نکرده بودند به شدت اندوهگین و از اینکه با وصال طومار و پیک امام(ع)، از فداکاری در راهش مضایقه کرده بودند، خودشان را سرزنش می‌کردند، لذا در آن سال ۶۵ هجری قمری به خونخواهی حسین بن علی به پا خاستند تا ظلمی را که در حق امام حسین(ع) و اهل‌بیت نبی(ص) کرده و آنان‌را فقط گذارده بودند، جبران نمایند.[۶]

مسیب بن نجبه از پرافسوس‌ترین عموم بر عدم کمک امام حسین(ع) بود و پشیمانی خویش را در خطابه‌ای اعلام داشت که میان تیم‌های توّابین اختلال کرد:

«ما با تمیز شمردن خویش، فریفته گردیده بودیم، پروردگار ما‌را در هر موضعی از موضع ها فرزند دخت پیامبرش صلی اللَّه علیه و آله دروغگو یافت، وی پیش از اینً طومار‌ها و فرستادگانش را نزد ما ارسال کرد و نزد ما عذر و بهانه آورد و کمک ما‌را نخست و در نقطه پایان و آشکارا درخواست نمود، البته ما به جانهایمان نسبت به او حسود و بخیل گشتیم تا اینکه در کنار ما به قتل رسید، خیر با دستهایمان او‌را کمک دادیم و خیر با زبانهایمان از وی مدد نمودیم و خیر با اموالمان اورا تقویت کردیم و خیر از عشیره‌مان برای وی امداد طلبیدیم، پس عذر و بهانه ما نزد پروردگارمان و هنگام روبه رو شدن با پیامبرمان چیست؟ جز اینکه آدم کش وی و آن‌ها که بر ضد وی تحریک نمودند را بکشید و یااینکه در این‌راه کشته گردید، شاید در آن شکل، آفریدگار ما از ما خشنود خواهد شد، اینجانب بعد از دیدار وی از عقوبتش ایمن نخواهم بود.»[۷]
شهید شدن در قیام توابین
مسیب بن نجبه به یار سلیمان بن صرد خزاعی، رفاعة بن شداد بجلی و چندین نفر دیگر، فعالیت سازماندهی قیام توابین را بر ذمه گرفت، جلساتی تشکیل و سخنرانی‌هایی اجرا شد تا اینکه با جمعیت ۴۰۰۰ نفری قیام کرده و به تقابل با سپاه شام و حکام بنی امیه رفتند. آن گاه ازشهادت سلیمان بن صرد (رهبر توابین)، مسیب، درفش پیکار را بدست گرفت و فرمانده شد و بعد از کشتن تنی چند از سپاهیان معاند، خویش نیز به شهیدشدن رسید.[۸] بنابر برخی قرائن مسیب بن نجبه در هنگام شهید شدن بیشتراز شصت سال قدمت داشته میباشد. همینطور بیان شده میباشد که عبیدالله بن زیاد، رمز او را بوسیله ادهم بن محرز باهلی برای مروان بن حکم (و در بعضا نقل‌ها عبدالملک بن مروان) ارسال کرد.[۹]