کارایی حجاج
اصلاحات عمرانی اجتماعی
حجاج بعضی شغل های اصلاحی و عمرانی در طول حاکمیت خود اجرا اعطا کرد. مثلا اصلاحات عمرانی او، کندن چاهی در مکه به اسم یاقوته، بنای سدهایی در حوالی مکه برای محافظت و ذخیره آب[۵۶] و اصلاح زمین ها زراعی بر نهرهایی از رود فرات[۵۷] بود. او همینطور شهری به اسم نیل را در کرانه رود فرات در شمال حله سازه کرد که امروزه تنها ویرانهای از آن باقی میباشد.[۵۸] حجاج فی مابین سالهای ۸۳ تا ۸۶ شهر واسط را تشکیل داد و ضوابط خاصی برای مراقبت نظافت و زیبایی آن انتخاب کرد و تا مجال مرگش در آن اقامت مسجد الزهرا احمدآباد مشهد گزید.[۵۹]
حجاج در سالهای ۷۵ و ۷۶ سکه درهم و دینار با نوشته عربی ضرب کرد.[۶۰]
براساس روایاتی، حجاج از نصربن عاصم و یحییبن یعْمُر (از شاگردان ابوالاسود دوئلی که نحو را از حضرت علی (ع) فراگرفته بود) خواست برای پرهیز از هرگونه تحریفی در تلاوت حروف متشابه، آن ها را نقطهگذاری نمایند.[۶۱] همینطور از حافظان قرآن خواست قرآن را به مجموعههای پنجتایی و دهتایی تقسیم آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نمایند.[۶۲]
مشهور میباشد که حجاج اولین کسی بود که پوشش کعبه را از دیباج یا این که ابریشم تنظیم کرد[۶۳] و اولین کسی بود که کشتیها را قیراندود و روغنمالی کرد و در ایجاد کرد کشتی از میخ بهره رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد برد.[۶۴]
همینطور خویشان اشعریها به منجر مشقت بارگیریهای حجاج، به قم سفر کردند کهاین عمل نقشی اصلی در دگرگونی و بسط تشیع درین شهر شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد شد.[۶۵]
اعتنا به شعر و شاعران
حجاج به شیوایی و متانت و شعر پر اسم و رسم بود و به خیال و خاطر همین مقاله، به شاعران و ادیبان دقت خاصی داشت. بخش اعظمی از شعراء نزد او میآمدند و بعضی از شعرای بلندمرتبه مانند جَریر او را ستودهاند.[۶۶] ولی بعضا نیز اورا شماتت کردهاند.[۶۷]
وفاداری به خویشاوندان اموی
وفاداری و سرسپردگی مطلق حجاج به قوم اموی و نیز سرویس ها و سعیهای او برای نگهداری خلافت امویان، منجر شد منزلت والایی نزد آن ها بیابد، به حدی که عبدالملک بن مروان هنگام مرگ، توصیه اورا به فرزندش ولید کرد[۶۸] و یک کدام از فرزندانش را حجاج نامید.[۶۹] ولید بن عبدالملک نیز در گرامیداشتن حجاج پا فراخیس گذاشت و اورا پوست تمامی صورت خود شمرد[۷۰] و زمانی که خبر مرگش را شنید بسیار اندوهگین شد.[۷۱]
خون ریزی فراوان
حجاج از عده ای بود که اکثری از اشخاص مخالف خویش و امویان را به قتل رسانید. او به قتل و خون ریزی عشق و علاقه داشت[۷۲] و خویش ذکر میداشت که بیشترین لذت او، در ریختن خون و ارتکاب اموری میباشد که کسی تابههم اکنون اعمال نداده بود.[۷۳] حجاج هزاران نفر از اسیران دیر جماجم و زاویه را به قتل رسانید و بنابر نقل مورخان تعداد افرادی که به وسیله حجاج کشته شدند، بالغ بر ۱۳۰ هزار نفر میشد.[۷۴] وی در کشتن معارضان چنان زیادهروی کرد که حتی عبدالملک بن مروان نیز این واحد سنجش خون ریزی را نپسندید و به حجاج طومار نوشت که بهاین شکل ادامه ندهد.[۷۵] امام علی(ع) در سخنانی به عصر ی سیاه فرمانروایی حجاج و ظلم وستم وی اشاره کرده و اینگونه گفته میباشد:باخبر باشيد قسم بهمعبود (بر تاثیر سستى و آسان انگارى در زمینهی جهاد و جلوگيرى نكردن از ستمگران كارتان بجائى برسد كه) پسرى از قبيله بنى ثقيف (حجّاج ابن يوسف) بر شما(عموم کوفه مسلّط خواهد گرديد كه از روى تكبّر و تبختر لباس بروى زمين كشد و از حقّ رو گردانيده جور و ستم بسيار نمايد، سبزه شمارا مىخورد (مالتان را تصرّف مىنمايد) و پيه شمارا آب میكند (شمارا همواره به ظلم و ستم گرفتار و رنجور سازد. [۷۶] امام حسین(ع) نیز در روز عاشورا عصر حاکمیت حجاج را پیشگویی کرده و معاندان را چنین نفرین کرده : خداوندا! باران را از آن ها دريغ دار، و سال هاى قحطى، بسان خشكسالى مجال يوسف، بر آنها پديد آور، و فرزند ثقيف [حجّاج بن یوسف ثقفی] را بر آنها مسلّط ساز تا لیوان زهرِ ذلّت و حقارت را بر كامشان فرو ريزد و كسى را در ميانشان سلامت وامگذارد تا آنجا كه در قبال هر قتلى كه اعمال داده اند به قتلى و در قبال هر ضربه اى كه زده اند، به ضربه اى گرفتار شوند و انتقام خون اینجانب و دوستان و اهل بيتم را از اينها بگيرد. [۷۷]
کارایی حجاج
اصلاحات عمرانی اجتماعی
حجاج بعضی شغل های اصلاحی و عمرانی در طول حاکمیت خود اجرا اعطا کرد. مثلا اصلاحات عمرانی او، کندن چاهی در مکه به اسم یاقوته، بنای سدهایی در حوالی مکه برای محافظت و ذخیره آب[۵۶] و اصلاح زمین ها زراعی بر نهرهایی از رود فرات[۵۷] بود. او همینطور شهری به اسم نیل را در کرانه رود فرات در شمال حله سازه کرد که امروزه تنها ویرانهای از آن باقی میباشد.[۵۸] حجاج فی مابین سالهای ۸۳ تا ۸۶ شهر واسط را تشکیل داد و ضوابط خاصی برای مراقبت نظافت و زیبایی آن انتخاب کرد و تا مجال مرگش در آن اقامت مسجد الزهرا احمدآباد مشهد گزید.[۵۹]
حجاج در سالهای ۷۵ و ۷۶ سکه درهم و دینار با نوشته عربی ضرب کرد.[۶۰]
براساس روایاتی، حجاج از نصربن عاصم و یحییبن یعْمُر (از شاگردان ابوالاسود دوئلی که نحو را از حضرت علی (ع) فراگرفته بود) خواست برای پرهیز از هرگونه تحریفی در تلاوت حروف متشابه، آن ها را نقطهگذاری نمایند.[۶۱] همینطور از حافظان قرآن خواست قرآن را به مجموعههای پنجتایی و دهتایی تقسیم آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نمایند.[۶۲]
مشهور میباشد که حجاج اولین کسی بود که پوشش کعبه را از دیباج یا این که ابریشم تنظیم کرد[۶۳] و اولین کسی بود که کشتیها را قیراندود و روغنمالی کرد و در ایجاد کرد کشتی از میخ بهره رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد برد.[۶۴]
همینطور خویشان اشعریها به منجر مشقت بارگیریهای حجاج، به قم سفر کردند کهاین عمل نقشی اصلی در دگرگونی و بسط تشیع درین شهر شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد شد.[۶۵]
اعتنا به شعر و شاعران
حجاج به شیوایی و متانت و شعر پر اسم و رسم بود و به خیال و خاطر همین مقاله، به شاعران و ادیبان دقت خاصی داشت. بخش اعظمی از شعراء نزد او میآمدند و بعضی از شعرای بلندمرتبه مانند جَریر او را ستودهاند.[۶۶] ولی بعضا نیز اورا شماتت کردهاند.[۶۷]
وفاداری به خویشاوندان اموی
وفاداری و سرسپردگی مطلق حجاج به قوم اموی و نیز سرویس ها و سعیهای او برای نگهداری خلافت امویان، منجر شد منزلت والایی نزد آن ها بیابد، به حدی که عبدالملک بن مروان هنگام مرگ، توصیه اورا به فرزندش ولید کرد[۶۸] و یک کدام از فرزندانش را حجاج نامید.[۶۹] ولید بن عبدالملک نیز در گرامیداشتن حجاج پا فراخیس گذاشت و اورا پوست تمامی صورت خود شمرد[۷۰] و زمانی که خبر مرگش را شنید بسیار اندوهگین شد.[۷۱]
خون ریزی فراوان
حجاج از عده ای بود که اکثری از اشخاص مخالف خویش و امویان را به قتل رسانید. او به قتل و خون ریزی عشق و علاقه داشت[۷۲] و خویش ذکر میداشت که بیشترین لذت او، در ریختن خون و ارتکاب اموری میباشد که کسی تابههم اکنون اعمال نداده بود.[۷۳] حجاج هزاران نفر از اسیران دیر جماجم و زاویه را به قتل رسانید و بنابر نقل مورخان تعداد افرادی که به وسیله حجاج کشته شدند، بالغ بر ۱۳۰ هزار نفر میشد.[۷۴] وی در کشتن معارضان چنان زیادهروی کرد که حتی عبدالملک بن مروان نیز این واحد سنجش خون ریزی را نپسندید و به حجاج طومار نوشت که بهاین شکل ادامه ندهد.[۷۵] امام علی(ع) در سخنانی به عصر ی سیاه فرمانروایی حجاج و ظلم وستم وی اشاره کرده و اینگونه گفته میباشد:باخبر باشيد قسم بهمعبود (بر تاثیر سستى و آسان انگارى در زمینهی جهاد و جلوگيرى نكردن از ستمگران كارتان بجائى برسد كه) پسرى از قبيله بنى ثقيف (حجّاج ابن يوسف) بر شما(عموم کوفه مسلّط خواهد گرديد كه از روى تكبّر و تبختر لباس بروى زمين كشد و از حقّ رو گردانيده جور و ستم بسيار نمايد، سبزه شمارا مىخورد (مالتان را تصرّف مىنمايد) و پيه شمارا آب میكند (شمارا همواره به ظلم و ستم گرفتار و رنجور سازد. [۷۶] امام حسین(ع) نیز در روز عاشورا عصر حاکمیت حجاج را پیشگویی کرده و معاندان را چنین نفرین کرده : خداوندا! باران را از آن ها دريغ دار، و سال هاى قحطى، بسان خشكسالى مجال يوسف، بر آنها پديد آور، و فرزند ثقيف [حجّاج بن یوسف ثقفی] را بر آنها مسلّط ساز تا لیوان زهرِ ذلّت و حقارت را بر كامشان فرو ريزد و كسى را در ميانشان سلامت وامگذارد تا آنجا كه در قبال هر قتلى كه اعمال داده اند به قتلى و در قبال هر ضربه اى كه زده اند، به ضربه اى گرفتار شوند و انتقام خون اینجانب و دوستان و اهل بيتم را از اينها بگيرد. [۷۷]
رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد؛ راهنمای کامل هماهنگی برای مراسم ختم و یادبود