دونالدسون مأمون با مقصودِ رهایی از ایرادات حکومت
بهنوشتهٔ دونالدسون مأمون با مقصودِ رهایی از ایرادات حکومت در مواجهه با علویان و درخواستهای آنها که سبب ساز به قیامهای زیادی گردیدهبود، به عهده گرفت تا علی بن موسی الرّضا را بهتیتر جانشین خویش منصوب سازد؛ ولی محبوبیت زیاد علی بن موسی نزد شیعه ها و عدم دسترسی به برخی از هدف ها این انتصاب و همینطور فشارهای حزبِ مخالفش در بغداد، اورا از این تصمیم منصرف مسجد الزهرا احمدآباد مشهد کرد.
[۱۰۳] این تصمیمِ شگفتآور که از سوی خلیفه دریافت شد، بیاندیشه مخالفتِ شدید تیمهای مخالف را برانگیخت و این مخالفت حتیدر خراسان — که ذیل نفوذ وزیر اهل ایران، ادب بن سهل و آسان بود — چشم می شد.[۱۰۴] عباسیانِ بغداد که عموماً از معارضان مأمون ساخته شدهبودند، از اینکه مأمون خیرفقط علی بن موسی را به جانشینیاش نصب کرده، بلکه رنگ درفش عباسیان را هم به سبز تغییر و تحول دادهمیباشد، عصبانی آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد بودند.
نگرانی آن ها بهخیال و خاطر خارج آوردنِ امپراتوری اسلامی از دست عباسیان بوسیله علویان و اهل ایرانها بود.[۱۰۵] آن ها در بغداد بیعت خویش با مأمون را شکستند و عمویش ابراهیم بن مَهدی (د. ۲۲۴ ه.ق/۸۳۹ م) را بهتیتر خلیفه در ۲۸ ذیحَجّهٔ ۲۰۱ ه.ق/۱۷ ژوئیهٔ ۸۱۷ م منصوب رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد کردند.
[۱۰۶] با وصال خبر برکنار مأمون به مرو، علی بن موسی الرّضا سفارشِ برکنار خود از ولیعهدی را به مأمون بخشید، ولی در مقابل مأمون تصمیم گرفت به بغداد برگردد و از حقش پشتیبانی نماید.[۱۰۷] جعفریان با نقل سخنان مأمون از عیون خبرها الرّضا می گوید کلیهٔ اینها سبب ساز شد تا مأمون طی سخنانی خطاب به عباسیان مخالفش، اهدافش را از ولیعهدیِ علی بن موسی فاش نماید. وی این هدف ها را ذیل لحاظ به چنگ آوردنِ علی بن موسی و علویان، جانبداری علویان از عباسیان، تحقیر کردنِ رده علی بن موسی و تنزّلِ وجههٔ اجتماعیش را شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد اظهارکرد.
[۱۰۸] بهگفتهٔ بِرنارد لوئیس، از سوی دیگر شیعهها بسیار شم برد میکردند، اگرچه اینسیرتکامل ناقص و محصور بهرسمیت شناختنِ ادعاشان، هیچ زمان لحاظ مساعد آنها را جلب نکرد
در کتاب اَلْلیوانِعُ لِرُواةِ و اصحابِ الْاِمامِ الرِّضا، تک تکِ اصحاب و شاگردان علی بن موسی الرّضا ۸۳۱ بدن تیتر و ذکر شده شده است.[۱۵۰] اشخاصی از اصحاب او که منصب وکالتش را ذمه دار بودند، عبارتند از: عبدالرّحمن بن حَجّاج (نماینده قانونی در بغداد)، صَفْوان بن یَحییٰ بِجِلّی (مدینه)، یونس بن یعقوب بجلی (مدینه)، ابراهیم بن سَلّام نیشابوری، عَبدُالْعَزیز بن مُهْتَدی (قم)، علی بن مَهْزیار اهوازی، عبدالله بن جُندَب، ادب بن سَنان (نیشابور)، ابوعلی بن راشد، ابوعلی رَیّان بن صَلْت قمی، هُشام بن ابراهیم عباس، ابراهیم بن محمد همدانی، اسحاق بن ابراهیم حُصَیْنی، حسین بن مخلوق ربّه و یونس بن عبدالرحمن.[۱۵۱][۱۵۲] از این در بین، یونس بن عبدالرحمن، صفوان بن یحیی، ابن ابیعُمَیْر، عبدالله بن مُغَیْره، حسن بن دوست داستنی، احمد بن ابی نصر بزنطی، فضل و ادب بن شاذان نیشابوری، حسن بن علی بن فَضّال، عثمان بن عیسی و فَضّالَةِ بن اَیّاینترنت به عنوان مثال اصحاب اجماعی بهشمار می آیند که از علی بن موسی نقل داستان داشتهاند.[۱۵۳] غیر از اینان، مهم ترین اصحاب او، حسین بن سعید اهوازی، احمد بن عامِر طایی و زکریّا بن بشر اَشعَری معرفی شده است.[۱۵۴] خلال مردان، اشخاصی همانند نجمه خاتون (مادرش)، خیزران نوبیه (همسرش)، حکیمه و فاطمه (دخترانش) و عَذرا (کنیزش) مثلا زنانی می باشند که چیره به نقل حدیث از وی گردیدهاند
دونالدسون مأمون با مقصودِ رهایی از ایرادات حکومت
بهنوشتهٔ دونالدسون مأمون با مقصودِ رهایی از ایرادات حکومت در مواجهه با علویان و درخواستهای آنها که سبب ساز به قیامهای زیادی گردیدهبود، به عهده گرفت تا علی بن موسی الرّضا را بهتیتر جانشین خویش منصوب سازد؛ ولی محبوبیت زیاد علی بن موسی نزد شیعه ها و عدم دسترسی به برخی از هدف ها این انتصاب و همینطور فشارهای حزبِ مخالفش در بغداد، اورا از این تصمیم منصرف مسجد الزهرا احمدآباد مشهد کرد.
[۱۰۳] این تصمیمِ شگفتآور که از سوی خلیفه دریافت شد، بیاندیشه مخالفتِ شدید تیمهای مخالف را برانگیخت و این مخالفت حتیدر خراسان — که ذیل نفوذ وزیر اهل ایران، ادب بن سهل و آسان بود — چشم می شد.[۱۰۴] عباسیانِ بغداد که عموماً از معارضان مأمون ساخته شدهبودند، از اینکه مأمون خیرفقط علی بن موسی را به جانشینیاش نصب کرده، بلکه رنگ درفش عباسیان را هم به سبز تغییر و تحول دادهمیباشد، عصبانی آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد بودند.
نگرانی آن ها بهخیال و خاطر خارج آوردنِ امپراتوری اسلامی از دست عباسیان بوسیله علویان و اهل ایرانها بود.[۱۰۵] آن ها در بغداد بیعت خویش با مأمون را شکستند و عمویش ابراهیم بن مَهدی (د. ۲۲۴ ه.ق/۸۳۹ م) را بهتیتر خلیفه در ۲۸ ذیحَجّهٔ ۲۰۱ ه.ق/۱۷ ژوئیهٔ ۸۱۷ م منصوب رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد کردند.
[۱۰۶] با وصال خبر برکنار مأمون به مرو، علی بن موسی الرّضا سفارشِ برکنار خود از ولیعهدی را به مأمون بخشید، ولی در مقابل مأمون تصمیم گرفت به بغداد برگردد و از حقش پشتیبانی نماید.[۱۰۷] جعفریان با نقل سخنان مأمون از عیون خبرها الرّضا می گوید کلیهٔ اینها سبب ساز شد تا مأمون طی سخنانی خطاب به عباسیان مخالفش، اهدافش را از ولیعهدیِ علی بن موسی فاش نماید. وی این هدف ها را ذیل لحاظ به چنگ آوردنِ علی بن موسی و علویان، جانبداری علویان از عباسیان، تحقیر کردنِ رده علی بن موسی و تنزّلِ وجههٔ اجتماعیش را شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد اظهارکرد.
[۱۰۸] بهگفتهٔ بِرنارد لوئیس، از سوی دیگر شیعهها بسیار شم برد میکردند، اگرچه اینسیرتکامل ناقص و محصور بهرسمیت شناختنِ ادعاشان، هیچ زمان لحاظ مساعد آنها را جلب نکرد
در کتاب اَلْلیوانِعُ لِرُواةِ و اصحابِ الْاِمامِ الرِّضا، تک تکِ اصحاب و شاگردان علی بن موسی الرّضا ۸۳۱ بدن تیتر و ذکر شده شده است.[۱۵۰] اشخاصی از اصحاب او که منصب وکالتش را ذمه دار بودند، عبارتند از: عبدالرّحمن بن حَجّاج (نماینده قانونی در بغداد)، صَفْوان بن یَحییٰ بِجِلّی (مدینه)، یونس بن یعقوب بجلی (مدینه)، ابراهیم بن سَلّام نیشابوری، عَبدُالْعَزیز بن مُهْتَدی (قم)، علی بن مَهْزیار اهوازی، عبدالله بن جُندَب، ادب بن سَنان (نیشابور)، ابوعلی بن راشد، ابوعلی رَیّان بن صَلْت قمی، هُشام بن ابراهیم عباس، ابراهیم بن محمد همدانی، اسحاق بن ابراهیم حُصَیْنی، حسین بن مخلوق ربّه و یونس بن عبدالرحمن.[۱۵۱][۱۵۲] از این در بین، یونس بن عبدالرحمن، صفوان بن یحیی، ابن ابیعُمَیْر، عبدالله بن مُغَیْره، حسن بن دوست داستنی، احمد بن ابی نصر بزنطی، فضل و ادب بن شاذان نیشابوری، حسن بن علی بن فَضّال، عثمان بن عیسی و فَضّالَةِ بن اَیّاینترنت به عنوان مثال اصحاب اجماعی بهشمار می آیند که از علی بن موسی نقل داستان داشتهاند.[۱۵۳] غیر از اینان، مهم ترین اصحاب او، حسین بن سعید اهوازی، احمد بن عامِر طایی و زکریّا بن بشر اَشعَری معرفی شده است.[۱۵۴] خلال مردان، اشخاصی همانند نجمه خاتون (مادرش)، خیزران نوبیه (همسرش)، حکیمه و فاطمه (دخترانش) و عَذرا (کنیزش) مثلا زنانی می باشند که چیره به نقل حدیث از وی گردیدهاند
رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد؛ راهنمای کامل هماهنگی برای مراسم ختم و یادبود