مجله خبری مساجد

بزرگان و پژوهشگران
آوه به جهت امن بودن برای شیعه‌ها، به مهد رشد علما، فقها و شخصیت‌های والا شیعی تبدیل گردیده بود.

علمای مذهبی آوه
فاضل آبی‌رنگ، روحانی عزالدین ابومحمدحسن بن ابوطالب از فقهای پررنگ شیعه در قرن هفتم.[۴۶]
جریر بن عبدالحمید آبی‌رنگ محدث نام دار قرن دوم.[۴۷]
امام رضی الدین محمدآبی علوی از علما، فقها و محدثین و مشایخ اجازات و شیوخ احادیث در قرن هفتم بوده میباشد، او را دوست سید بن طاووس دانسته‌اند[۴۸] نسب وی به امام زین العابدین مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد میرسد.[۴۹]
ثنا بن حسین آبی رنگ از فقها و محدثین قرن چهارم، او را از اساتید روحانی صدوق دانسته‌اند.[۵۰]
علامه تاج الدین آوی، از علما و فقهای معروف شیعه در قرن هفتم و هشتم، وزیر اولجایتو، به عبارتی که در شیعه شدن الجایتو نقش مهمی آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد داشت.[۵۱]
ابوعبدالله محمد بن محمود آوی، از علمای شیعی.[۵۲]
علاءالدین آوی از علمای شیعی معاصر ابن بطوطه.[۵۳]
ابوطالب مناقبی، از فقهای نام دار آوه.[۵۴]
ابو محمد افطسی آوی عالم و نقیب سادات، در بعدازظهر ایلخانان، از شاگردان خواجه نصیر طوسی.[۵۵]
حسن بن محمد افطسی از علمای شیعه قرن هشتم.[۵۶]
طاهر بن موسی آوی از علمای شیعه در قرن پنجم، معلم علامه کراچکی.[۵۷]
داعی بن زید حسینی، از فقهای دارای اسم و رسم سادات در قرن پنجم، از شاگردان سید مرتضی و روضه رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد خوان طوسی.[۵۸]
رضی الدین محمد افطسی، از فقهای جلیل القدر قرن ششم.[۵۹]
رضی الدین مرعشی، از فقهای باتقوا و پرهیزکار.[۶۰]
محمد بن حسین دیناری ادیب، دانا، اصولی در قرن ششم، مالک کتاب ندبة الوالد علی المولود.[۶۱]
محمد بن هلال آوی از علمای شیعی در قرن هشتم هجری از شاگردان فخرالمحققین.[۶۲]
ابن یوسف آوی، از علمای پر اسم و رسم به کرامت در قرن هفتم، یک سری کتاب در علم ها و معارف شیعی به اسم او منسوب میباشد.[۶۳]
سید ابوالفضل حسینی آوی، متکلم و قاضی وفقیه نام دار.[۶۴]
تقی الدین اوحدی از علمای شیعی در قرن یازدهم.[۶۵]
روحانی نظام الدین احمد بن محمد بن عبدالغنی دانا آوی از دانشوران بنام شیعه.[۶۶]
حکم دهنده تاج الدین آوی از فقهای دارای اسم و رسم در قرن ششم.[۶۷]
مولانا عضدالدین آوی از علمای شیعی در طی ایلخانان، یکی ملازمان علامه حلی. [۶۸]
خواجه رشیدالدین آوی از علما و فقهای دارای شهرت شیعی قرن هشتم، دانش آموز علامه حلی، علامه حلی او را ستوده شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد میباشد.[۶۹]
ابوعبدالله آوی از فقهای شیعی قرن هفتم که علامه حلی او را ستوده میباشد.[۷۰]
نظام الدین حسین آوی، از علمای گرانقدر شیعه در قرن هشتم که نقیب الاشراف نجف (بالاترین رده مذهبی شیعه ها عراق) بوده میباشد.[۷۱]
کمال الدین حسینی آوی، دانا قرن هشتم، در بحار او را رضی نامیده‌اند، و در روضات کنیه مرتضی را به وی نسبت داده‌اند.[۷۲]
روضه خوان بن بلکو آوی از فقها و علما و مجتهدان پر اسم و رسم شیعه در قرن هشتم او از شاگردان علامه حلی بوده و علامه او را ستوده میباشد.[۷۳]
صدرالدین محمد آوی از علمای شیعه در قرن هشتم.[۷۴]
سید فخر الدین پدر از فقها جلیل‌القدر در قرن ششم.[۷۵]
روضه خوان پیروز الدین حسن، خواجه آبی رنگ از علمای قرن ششم.[۷۶]
هنرمندان آوی
ابوسعد آبی رنگ عالم، شعر سرا، تاریخ‌نگار و دولتمرد امامی مذهب در قرن پنجم.[۷۷] او شاگر روضه خوان صدوق بوده میباشد.[۷۸]
صاعد بریدی آوی، فاضل و ادیب پر اسم و رسم شیعی و از معاصران روضه خوان منتجب الدین بوده میباشد.[۷۹]
ابوالحسین علی، ادیب و شعر سرا شیعی آوی.[۸۰]
علی نقی آوی از هنرمندان و خوشنویسان.[۸۱]
شخصیت‌های والا آوی
شمس الدین محمد آوی از نزدیکان شاه علی موید فرمان روا خراسان که شهید نخستین، اللمعة الدمشقیة را به درخواست او نوشت.[۸۲]
نصیر الدین سعد الملک آوری از وزرای سلجوقیان.[۸۳]
ابوصلت آبی رنگ که طومار‌ای به امام مجال(عج) نوشت و حضرت پاسخ دادند.[۸۴]
خواجه سعد الدین محمد آوی، از وزرایی که علامه حلی رساله سعدیه خویش را برای او تصنیف کرد.[۸۵]
ابوالهیجاء آوی از امرای بعد از ظهر ایلخانان. [۸۶]
دهخدا عبدالصمد گران قدر، از دولتمردان تبارک شیعی.[۸۷]
ابوعبید یوسفی آوی از دولتمردان والا شیعی که مسجد جامع والا آوه به دست او تشکیل‌شده بود.[۸۸]
مجدالدین صاعد آوی، عالم و از امرای آل بویه.[۸۹]
ابومنصور آوی از وزرای مجدالدوله دیلمی.[۹۰]
منابع مطالعاتی
برای دور اندیشی بیشتر به دو کتاب تحت مراجعه خواهد شد:

جغرافیای تاریخی آوه مهد تشیع در جمهوری اسلامی ایران، محسن الویری، طهران، انتشار آرزو علم.
آوه دو‌مین کانون تشیع درایران، حسن جلالی عزیزیان، مشهد، بنیاد پژهش های اسلامی.

بزرگان و پژوهشگران
آوه به جهت امن بودن برای شیعه‌ها، به مهد رشد علما، فقها و شخصیت‌های والا شیعی تبدیل گردیده بود.

علمای مذهبی آوه
فاضل آبی‌رنگ، روحانی عزالدین ابومحمدحسن بن ابوطالب از فقهای پررنگ شیعه در قرن هفتم.[۴۶]
جریر بن عبدالحمید آبی‌رنگ محدث نام دار قرن دوم.[۴۷]
امام رضی الدین محمدآبی علوی از علما، فقها و محدثین و مشایخ اجازات و شیوخ احادیث در قرن هفتم بوده میباشد، او را دوست سید بن طاووس دانسته‌اند[۴۸] نسب وی به امام زین العابدین مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد میرسد.[۴۹]
ثنا بن حسین آبی رنگ از فقها و محدثین قرن چهارم، او را از اساتید روحانی صدوق دانسته‌اند.[۵۰]
علامه تاج الدین آوی، از علما و فقهای معروف شیعه در قرن هفتم و هشتم، وزیر اولجایتو، به عبارتی که در شیعه شدن الجایتو نقش مهمی آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد داشت.[۵۱]
ابوعبدالله محمد بن محمود آوی، از علمای شیعی.[۵۲]
علاءالدین آوی از علمای شیعی معاصر ابن بطوطه.[۵۳]
ابوطالب مناقبی، از فقهای نام دار آوه.[۵۴]
ابو محمد افطسی آوی عالم و نقیب سادات، در بعدازظهر ایلخانان، از شاگردان خواجه نصیر طوسی.[۵۵]
حسن بن محمد افطسی از علمای شیعه قرن هشتم.[۵۶]
طاهر بن موسی آوی از علمای شیعه در قرن پنجم، معلم علامه کراچکی.[۵۷]
داعی بن زید حسینی، از فقهای دارای اسم و رسم سادات در قرن پنجم، از شاگردان سید مرتضی و روضه رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد خوان طوسی.[۵۸]
رضی الدین محمد افطسی، از فقهای جلیل القدر قرن ششم.[۵۹]
رضی الدین مرعشی، از فقهای باتقوا و پرهیزکار.[۶۰]
محمد بن حسین دیناری ادیب، دانا، اصولی در قرن ششم، مالک کتاب ندبة الوالد علی المولود.[۶۱]
محمد بن هلال آوی از علمای شیعی در قرن هشتم هجری از شاگردان فخرالمحققین.[۶۲]
ابن یوسف آوی، از علمای پر اسم و رسم به کرامت در قرن هفتم، یک سری کتاب در علم ها و معارف شیعی به اسم او منسوب میباشد.[۶۳]
سید ابوالفضل حسینی آوی، متکلم و قاضی وفقیه نام دار.[۶۴]
تقی الدین اوحدی از علمای شیعی در قرن یازدهم.[۶۵]
روحانی نظام الدین احمد بن محمد بن عبدالغنی دانا آوی از دانشوران بنام شیعه.[۶۶]
حکم دهنده تاج الدین آوی از فقهای دارای اسم و رسم در قرن ششم.[۶۷]
مولانا عضدالدین آوی از علمای شیعی در طی ایلخانان، یکی ملازمان علامه حلی. [۶۸]
خواجه رشیدالدین آوی از علما و فقهای دارای شهرت شیعی قرن هشتم، دانش آموز علامه حلی، علامه حلی او را ستوده شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد میباشد.[۶۹]
ابوعبدالله آوی از فقهای شیعی قرن هفتم که علامه حلی او را ستوده میباشد.[۷۰]
نظام الدین حسین آوی، از علمای گرانقدر شیعه در قرن هشتم که نقیب الاشراف نجف (بالاترین رده مذهبی شیعه ها عراق) بوده میباشد.[۷۱]
کمال الدین حسینی آوی، دانا قرن هشتم، در بحار او را رضی نامیده‌اند، و در روضات کنیه مرتضی را به وی نسبت داده‌اند.[۷۲]
روضه خوان بن بلکو آوی از فقها و علما و مجتهدان پر اسم و رسم شیعه در قرن هشتم او از شاگردان علامه حلی بوده و علامه او را ستوده میباشد.[۷۳]
صدرالدین محمد آوی از علمای شیعه در قرن هشتم.[۷۴]
سید فخر الدین پدر از فقها جلیل‌القدر در قرن ششم.[۷۵]
روضه خوان پیروز الدین حسن، خواجه آبی رنگ از علمای قرن ششم.[۷۶]
هنرمندان آوی
ابوسعد آبی رنگ عالم، شعر سرا، تاریخ‌نگار و دولتمرد امامی مذهب در قرن پنجم.[۷۷] او شاگر روضه خوان صدوق بوده میباشد.[۷۸]
صاعد بریدی آوی، فاضل و ادیب پر اسم و رسم شیعی و از معاصران روضه خوان منتجب الدین بوده میباشد.[۷۹]
ابوالحسین علی، ادیب و شعر سرا شیعی آوی.[۸۰]
علی نقی آوی از هنرمندان و خوشنویسان.[۸۱]
شخصیت‌های والا آوی
شمس الدین محمد آوی از نزدیکان شاه علی موید فرمان روا خراسان که شهید نخستین، اللمعة الدمشقیة را به درخواست او نوشت.[۸۲]
نصیر الدین سعد الملک آوری از وزرای سلجوقیان.[۸۳]
ابوصلت آبی رنگ که طومار‌ای به امام مجال(عج) نوشت و حضرت پاسخ دادند.[۸۴]
خواجه سعد الدین محمد آوی، از وزرایی که علامه حلی رساله سعدیه خویش را برای او تصنیف کرد.[۸۵]
ابوالهیجاء آوی از امرای بعد از ظهر ایلخانان. [۸۶]
دهخدا عبدالصمد گران قدر، از دولتمردان تبارک شیعی.[۸۷]
ابوعبید یوسفی آوی از دولتمردان والا شیعی که مسجد جامع والا آوه به دست او تشکیل‌شده بود.[۸۸]
مجدالدین صاعد آوی، عالم و از امرای آل بویه.[۸۹]
ابومنصور آوی از وزرای مجدالدوله دیلمی.[۹۰]
منابع مطالعاتی
برای دور اندیشی بیشتر به دو کتاب تحت مراجعه خواهد شد:

جغرافیای تاریخی آوه مهد تشیع در جمهوری اسلامی ایران، محسن الویری، طهران، انتشار آرزو علم.
آوه دو‌مین کانون تشیع درایران، حسن جلالی عزیزیان، مشهد، بنیاد پژهش های اسلامی.