علم آموزی و درس دادن
عبدالله شوشتری برای علم آموزی علم ها حوزوی از شوشتر به نجف مسافرت کرد.[۲۶] از اقامت وی در کربلا نیز گزارش شدهاست.[۲۷] وی در نجف، از درس مقدس اردبیلی مسجد الزهرا احمدآباد مشهد بهره مند شد.[۲۸]
شوشتری بعداز مهاجرت حج خویش، در سالهای ۹۸۷ و ۹۸۸ق، سفری به جبل دلیل داشت،[۲۹] که دو دسته رجالی در آنجا نگارش کرد[۳۰] و از نعمةالله بن احمد بن محمد بن خاتون عامِلی[۳۱] و پسر وی احمد بن نعمةالله،[۳۲] از علمای جبل دلیل، اذن قصه آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد گرفت.
شوشتری بعداز کامل شدن تحصیلاتش، در سال ۱۰۰۶ق به اصفهان مسافرت کرد.[۳۳] پیش از ورود شوشتری به اصفهان و به طور همزمان با حضور وی درین شهر، روضه خوان بهایی و میرداماد در اصفهان بودند.[۳۴] سفر شوشتری به اصفهان، منجر رونق حوزه علمیه اصفهان دانسته شدهاست. وی تا نقطه پايان قدمت، به زمان چهارده سال در اصفهان درس دادن کرد. به گفته محمدتقی مجلسی، پیش از وفات وی بیش تر از هزار نفر در درس او کمپانی میکردند.[۳۵] برخی از شاگردان سرشناس وی رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد اینگونهاند:
مصطفی حسینی تفرشی، مولف کتاب انتقاد الرجال[۳۶]
محمدتقی مجلسی، بابا علامه مجلسی[۳۷]
التفاتالله قُهْپایی، تالیف کننده کتاب مجمع الرجال[۳۸]
حسنعلی بن عبدالله شوشتری، فرزند عبدالله شوشتری[۳۹]
قاسم بن محمد طباطبایی قُهْپایی (کوهپایهای) رجالی و عالم[۴۰]
شریفالدین محمد رُوَیْدَشْتی، از استادان علامه مجلسی و بابا حمیده رویدشتی[۴۱]
تاجالدین حسن اصفهانی، بابا فاضل هندی[۴۲]
خُداوِرْدی بن قاسم اَفْشار، مولف کتاب زُبْدة شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد الرجال[۴۳]
تاملها
آقابزرگ تهرانی تراجمنگار، شوشتری را از رواجکنندگان فقه اَخباری دانسته و از گفت و گوای مکتوب که فی مابین شوشتری درباره حمایت از اخباریگری و میرداماد درباره پشتیبانی از عقلانیت بهمکانمانده، گزارش نموده است.[۴۴] اما سید حسین مدرسی حسینی، مجتهد و محقق، شوشتری را دنبالهرو مدرسه مقدس اردبیلی دانسته که مشخصه آن، توکل بر تفکر و اجتهاد تحلیلی فارغ از اعتنا به نظرها فقیهان قبلی بوده میباشد.[۴۵]
بیان شده ملاعبدالله به خبر واحد پشت گرمی نمی کرد؛[۴۶] اما روضه خوان مرتضی انصاری انتساب این حیث به شوشتری را با طرز وی در فقه، متعارض دانسته میباشد.[۴۷]
ملاعبدالله نماز آدینه در حین غایب بودن را واجب عینی میدانست[۴۸] البته فرزندش حسنعلی بن عبدالله شوشتری از قائلین به حرمت اقامه نماز آدینه در بعد از ظهر غایب بودن بود.[۴۹]
اثر ها
شوشتری دارنده اثرها شرعی، اصولی و رجالی میباشد. برخی از اثرها وی اینگونهاند:
گستردن قواعد حلی، که شرحی بر کتاب قواعد الاحکام نوشته علامه حلی (به اسم جامع الفوائد) و تتمه کتاب جامع المقاصد فی گستردن القواعد نوشته پژوهشگر کرکی میباشد.[۵۰] عبدالله افندی، تراجمنگار، آن را از شایسته ترین تفصیلهای قواعد شمرده میباشد.[۵۱]
تفصیل الفیه، که شرحی وقتگیر بر کتاب الفیة فی فقه الصلاة الیومیة نوشته شهید اولیه میباشد.[۵۲]
لبه بر رجال ابنداود[۵۳]
خاصیت القرآن.[۵۴]
ملاعبدالله همینطور دارنده کنارههایی بر کتابهای اصولی و شرعی مانند لبه بر کتاب تفصیل مختصر الاصول عَضُدی نوشته عَضُدالدین ایجی و کتاب موعظه الاذهان نوشته علامه حلی میباشد.[۵۵] وی همینطور رسالههای پرشمار شرعی نگاشته[۵۶] که رسالهای فارسی با مورد عصمت و طهارت و نماز[۵۷] و مسئلةٌ فی بیانِ جُمْلةِ علیّ البتهُّ الله فی تشهدِ الصَّلاة، بعضی از آن ها میباشد.[۵۸]
آقا بلندمرتبه تهرانی تراجم نگار، این نظر را دارد شوشتری با اینکه در دانش حدیث و رجال مهارت داشته، البته به جهت اشتغال به نماز آدینه و جماعت نتوانسته کتاب مستقلی دراین دو دانش بنویسد.[۵۹]
شوشتری نظرها ابنغضائری درباره راویان را از در میان کتاب حَلُّ الاِشکال فی معرفةِ الرِّجال نوشته سید احمد بن طاووس حلی، حصول و به ترتیب حروف الفبا نگارش کرد و پیشگفتارای کوتاه بر آن ادامه داد.[یادداشت ۲] التفاتالله قهپایی دانش آموز شوشتری، ورژن نگارش گردیده بوسیله استادش را در کتابش مجمع الرجال آورد.[۶۰] کتاب رجال ابنغضائری[۶۱] و نیز کتاب حل الاشکال از دربین رفت[۶۲] و ورژن استنساخ گردیده به وسیله شوشتری که در مجمع الرجال آمده بود، فقط ورژن مانده از کتاب ابنغضائری شد.[۶۳][یادداشت ۳]
علم آموزی و درس دادن
عبدالله شوشتری برای علم آموزی علم ها حوزوی از شوشتر به نجف مسافرت کرد.[۲۶] از اقامت وی در کربلا نیز گزارش شدهاست.[۲۷] وی در نجف، از درس مقدس اردبیلی مسجد الزهرا احمدآباد مشهد بهره مند شد.[۲۸]
شوشتری بعداز مهاجرت حج خویش، در سالهای ۹۸۷ و ۹۸۸ق، سفری به جبل دلیل داشت،[۲۹] که دو دسته رجالی در آنجا نگارش کرد[۳۰] و از نعمةالله بن احمد بن محمد بن خاتون عامِلی[۳۱] و پسر وی احمد بن نعمةالله،[۳۲] از علمای جبل دلیل، اذن قصه آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد گرفت.
شوشتری بعداز کامل شدن تحصیلاتش، در سال ۱۰۰۶ق به اصفهان مسافرت کرد.[۳۳] پیش از ورود شوشتری به اصفهان و به طور همزمان با حضور وی درین شهر، روضه خوان بهایی و میرداماد در اصفهان بودند.[۳۴] سفر شوشتری به اصفهان، منجر رونق حوزه علمیه اصفهان دانسته شدهاست. وی تا نقطه پايان قدمت، به زمان چهارده سال در اصفهان درس دادن کرد. به گفته محمدتقی مجلسی، پیش از وفات وی بیش تر از هزار نفر در درس او کمپانی میکردند.[۳۵] برخی از شاگردان سرشناس وی رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد اینگونهاند:
مصطفی حسینی تفرشی، مولف کتاب انتقاد الرجال[۳۶]
محمدتقی مجلسی، بابا علامه مجلسی[۳۷]
التفاتالله قُهْپایی، تالیف کننده کتاب مجمع الرجال[۳۸]
حسنعلی بن عبدالله شوشتری، فرزند عبدالله شوشتری[۳۹]
قاسم بن محمد طباطبایی قُهْپایی (کوهپایهای) رجالی و عالم[۴۰]
شریفالدین محمد رُوَیْدَشْتی، از استادان علامه مجلسی و بابا حمیده رویدشتی[۴۱]
تاجالدین حسن اصفهانی، بابا فاضل هندی[۴۲]
خُداوِرْدی بن قاسم اَفْشار، مولف کتاب زُبْدة شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد الرجال[۴۳]
تاملها
آقابزرگ تهرانی تراجمنگار، شوشتری را از رواجکنندگان فقه اَخباری دانسته و از گفت و گوای مکتوب که فی مابین شوشتری درباره حمایت از اخباریگری و میرداماد درباره پشتیبانی از عقلانیت بهمکانمانده، گزارش نموده است.[۴۴] اما سید حسین مدرسی حسینی، مجتهد و محقق، شوشتری را دنبالهرو مدرسه مقدس اردبیلی دانسته که مشخصه آن، توکل بر تفکر و اجتهاد تحلیلی فارغ از اعتنا به نظرها فقیهان قبلی بوده میباشد.[۴۵]
بیان شده ملاعبدالله به خبر واحد پشت گرمی نمی کرد؛[۴۶] اما روضه خوان مرتضی انصاری انتساب این حیث به شوشتری را با طرز وی در فقه، متعارض دانسته میباشد.[۴۷]
ملاعبدالله نماز آدینه در حین غایب بودن را واجب عینی میدانست[۴۸] البته فرزندش حسنعلی بن عبدالله شوشتری از قائلین به حرمت اقامه نماز آدینه در بعد از ظهر غایب بودن بود.[۴۹]
اثر ها
شوشتری دارنده اثرها شرعی، اصولی و رجالی میباشد. برخی از اثرها وی اینگونهاند:
گستردن قواعد حلی، که شرحی بر کتاب قواعد الاحکام نوشته علامه حلی (به اسم جامع الفوائد) و تتمه کتاب جامع المقاصد فی گستردن القواعد نوشته پژوهشگر کرکی میباشد.[۵۰] عبدالله افندی، تراجمنگار، آن را از شایسته ترین تفصیلهای قواعد شمرده میباشد.[۵۱]
تفصیل الفیه، که شرحی وقتگیر بر کتاب الفیة فی فقه الصلاة الیومیة نوشته شهید اولیه میباشد.[۵۲]
لبه بر رجال ابنداود[۵۳]
خاصیت القرآن.[۵۴]
ملاعبدالله همینطور دارنده کنارههایی بر کتابهای اصولی و شرعی مانند لبه بر کتاب تفصیل مختصر الاصول عَضُدی نوشته عَضُدالدین ایجی و کتاب موعظه الاذهان نوشته علامه حلی میباشد.[۵۵] وی همینطور رسالههای پرشمار شرعی نگاشته[۵۶] که رسالهای فارسی با مورد عصمت و طهارت و نماز[۵۷] و مسئلةٌ فی بیانِ جُمْلةِ علیّ البتهُّ الله فی تشهدِ الصَّلاة، بعضی از آن ها میباشد.[۵۸]
آقا بلندمرتبه تهرانی تراجم نگار، این نظر را دارد شوشتری با اینکه در دانش حدیث و رجال مهارت داشته، البته به جهت اشتغال به نماز آدینه و جماعت نتوانسته کتاب مستقلی دراین دو دانش بنویسد.[۵۹]
شوشتری نظرها ابنغضائری درباره راویان را از در میان کتاب حَلُّ الاِشکال فی معرفةِ الرِّجال نوشته سید احمد بن طاووس حلی، حصول و به ترتیب حروف الفبا نگارش کرد و پیشگفتارای کوتاه بر آن ادامه داد.[یادداشت ۲] التفاتالله قهپایی دانش آموز شوشتری، ورژن نگارش گردیده بوسیله استادش را در کتابش مجمع الرجال آورد.[۶۰] کتاب رجال ابنغضائری[۶۱] و نیز کتاب حل الاشکال از دربین رفت[۶۲] و ورژن استنساخ گردیده به وسیله شوشتری که در مجمع الرجال آمده بود، فقط ورژن مانده از کتاب ابنغضائری شد.[۶۳][یادداشت ۳]
مسجد الزهرا احمدآباد مشهد؛ کارکردهای اجتماعی مسجد در زندگی شهری معاصر