نوشتن کتابهایی در امر مهدی (عج) از طرف واقفیه
کتابهای چندی به وسیله سران واقفیه برای ثابت آراء و اقوالشان نوشته شد که درصورتیکه چه هیچ یک از آنها باقی نمانده میباشد اما از آنان در منابع دیرین مذکور شدهاست، از آن پاراگراف روحانی طوسی از کتاب نصرة الواقفه مذکور که توسط یکی سران واقفیه به اسم علی بن احمد موسوی علوی مسجد الزهرا احمدآباد مشهد مندرج بود.[
۶۳] امّا نکتهای که بیشتر قابل مراعات میباشد نوشتن کتاب هایی به وسیله آنان در مورد غایب بودن مهدی می باشد. در واقع سران واقفیه برای ثابت مدعای خویش درباره مهدویت و غایب بودن موسی بن جعفر(ع) ابتدا میبایست این موضوعات را به صورت مبنایی و اصولی به ثابت برسانند و آنگاه در امر مصداق آن ـ که به ادعای آنها امام هفتم(ع) بود ـ به مشاجره بپردازند. از این رو بعضی از بزرگان این طایفه کتابهایی در امر غایب بودن تألیف کردند که مجال تألیف اکثر این کتاب ها به قبل از غایب بودن امام دوازدهم(ع) میرسید. آنها دراین کتابها به صورت عمده به مطرح شدن احادیث اورده شده از نبی پروردگار(ص) و ائمه(ع) دربارهی مهدی و قائم آل محمد (عج) پرداخته و آن گاه آنان را بر امام هفتم(ع) تطبیق داده و آن حضرت را به عبارتی مهدی و قائم موعود معرفی آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد میکردند.
از اساسیترین این کتابها، کتاب الغیبه نوشته حسن بن محمد بن سماعه کوفی میباشد. ابن سماعه یکی مشهورترین سران واقفیه بود که تصنیفات خیر و خوبی داشته و در فقه نیز فرهیخته بود، او در سال ۲۶۳ق. درگذشت. وی کتابهای زیادی نوشته بود، از آن پاراگراف کتاب الغیبه میباشد که در مورد غایب بودن هست.[۶۴] نجاشی اخباری درباره عناد وی با شیعه و امامان بعد از موسی بن جعفر(ع) نقل نموده است.[۶۵] از همین قبیل علی بن حسن طاطری بود که تعصب شدیدی در مذهب خودش داشت و با شیعه ها امامی دشمنی رنج میورزید. وی در جانبداری از واقفیه کتابهای اکثری نوشت، شمار کتابهای اورا که اکثراً در مورد فقه هستند بیشتراز سی کتاب دانستهاند، [۶۶] به عنوان مثال آنها نیز کتابی به اسم الغیبه رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد می باشد.[۶۷]
این تألیفات آرم میدهد که سران واقفیه شغل کبیرای را برای ترویج مذهب خویش استارت کرده بودند با این درحال حاضر، این تکان انشعابی بیشتراز این تداوم نیافت و بعد از غایب بودن صغری امام دوازدهم حضور فعالی از این طایفه مشاهده نمی شود البته دقت زیاد علماء بلندمرتبه امامی مانند روحانی صدوق و روضه خوان اثرگذار و روحانی طوسی به عیب گیری و ردّ اقوال و آراء واقفیه ـ که در مقایسه با عکس العمل وی با اقوال بقیه فرق شیعه نصیب قابل توجهی را به خویش تخصیص داده میباشد ـ بیانکننده عنایت و آلرژی این جریان در تاریخ تشیع شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد می باشد.[۶۸]
کتاب شناسی
رسیدگی تاریخی موضوع های اعتقادی پیدایش واقفیه نوشته عبدالکریم حسن پور. این تاثیر با نحوه سندپژوهی خلال تحقیق باورهای فقاهتی و آموزههای اعتقادی جامعه شیعی زمانه پیدایش واقفیه پیرو ثابت این مدعاست که درنگ واقفیه معاصر امام رضا (ع)، استمرار و ورژن تکامل یافته ای از انحراف نخستینی میباشد که در لبه دو اصل شیعی «امامت» و «مهدویت» صورت گرفته و در مقاطع متعدد ظهوری اقتضایی داشته میباشد.[۶۹]
واقفه و حدیث امامیه (باتاکید بر مفاهیم امامت، غایب بودن، رجعت) نوشته سعیده سادات موسوی نیا، موسسه فرهنگی هنری آجل پرنور، قم ۱۴۰۲ق.[۷۰]
اینجانب خواب چشمام، نوشته فاطمه الیاسی، کمپانی چاپ و انتشار دربین الملل، طهران ۱۴۰۰ش. این کتاب نگاهی داستانی به جریان انحراف گروهی از شیعهها در روزگار «امام کاظم (ع)» داراست که به واقفیه دارای شهرت شدند و از بیعت با «امام رضا (ع)» رمز گشوده زدند.[۷۱]
نوشتن کتابهایی در امر مهدی (عج) از طرف واقفیه
کتابهای چندی به وسیله سران واقفیه برای ثابت آراء و اقوالشان نوشته شد که درصورتیکه چه هیچ یک از آنها باقی نمانده میباشد اما از آنان در منابع دیرین مذکور شدهاست، از آن پاراگراف روحانی طوسی از کتاب نصرة الواقفه مذکور که توسط یکی سران واقفیه به اسم علی بن احمد موسوی علوی مسجد الزهرا احمدآباد مشهد مندرج بود.[
۶۳] امّا نکتهای که بیشتر قابل مراعات میباشد نوشتن کتاب هایی به وسیله آنان در مورد غایب بودن مهدی می باشد. در واقع سران واقفیه برای ثابت مدعای خویش درباره مهدویت و غایب بودن موسی بن جعفر(ع) ابتدا میبایست این موضوعات را به صورت مبنایی و اصولی به ثابت برسانند و آنگاه در امر مصداق آن ـ که به ادعای آنها امام هفتم(ع) بود ـ به مشاجره بپردازند. از این رو بعضی از بزرگان این طایفه کتابهایی در امر غایب بودن تألیف کردند که مجال تألیف اکثر این کتاب ها به قبل از غایب بودن امام دوازدهم(ع) میرسید. آنها دراین کتابها به صورت عمده به مطرح شدن احادیث اورده شده از نبی پروردگار(ص) و ائمه(ع) دربارهی مهدی و قائم آل محمد (عج) پرداخته و آن گاه آنان را بر امام هفتم(ع) تطبیق داده و آن حضرت را به عبارتی مهدی و قائم موعود معرفی آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد میکردند.
از اساسیترین این کتابها، کتاب الغیبه نوشته حسن بن محمد بن سماعه کوفی میباشد. ابن سماعه یکی مشهورترین سران واقفیه بود که تصنیفات خیر و خوبی داشته و در فقه نیز فرهیخته بود، او در سال ۲۶۳ق. درگذشت. وی کتابهای زیادی نوشته بود، از آن پاراگراف کتاب الغیبه میباشد که در مورد غایب بودن هست.[۶۴] نجاشی اخباری درباره عناد وی با شیعه و امامان بعد از موسی بن جعفر(ع) نقل نموده است.[۶۵] از همین قبیل علی بن حسن طاطری بود که تعصب شدیدی در مذهب خودش داشت و با شیعه ها امامی دشمنی رنج میورزید. وی در جانبداری از واقفیه کتابهای اکثری نوشت، شمار کتابهای اورا که اکثراً در مورد فقه هستند بیشتراز سی کتاب دانستهاند، [۶۶] به عنوان مثال آنها نیز کتابی به اسم الغیبه رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد می باشد.[۶۷]
این تألیفات آرم میدهد که سران واقفیه شغل کبیرای را برای ترویج مذهب خویش استارت کرده بودند با این درحال حاضر، این تکان انشعابی بیشتراز این تداوم نیافت و بعد از غایب بودن صغری امام دوازدهم حضور فعالی از این طایفه مشاهده نمی شود البته دقت زیاد علماء بلندمرتبه امامی مانند روحانی صدوق و روضه خوان اثرگذار و روحانی طوسی به عیب گیری و ردّ اقوال و آراء واقفیه ـ که در مقایسه با عکس العمل وی با اقوال بقیه فرق شیعه نصیب قابل توجهی را به خویش تخصیص داده میباشد ـ بیانکننده عنایت و آلرژی این جریان در تاریخ تشیع شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد می باشد.[۶۸]
کتاب شناسی
رسیدگی تاریخی موضوع های اعتقادی پیدایش واقفیه نوشته عبدالکریم حسن پور. این تاثیر با نحوه سندپژوهی خلال تحقیق باورهای فقاهتی و آموزههای اعتقادی جامعه شیعی زمانه پیدایش واقفیه پیرو ثابت این مدعاست که درنگ واقفیه معاصر امام رضا (ع)، استمرار و ورژن تکامل یافته ای از انحراف نخستینی میباشد که در لبه دو اصل شیعی «امامت» و «مهدویت» صورت گرفته و در مقاطع متعدد ظهوری اقتضایی داشته میباشد.[۶۹]
واقفه و حدیث امامیه (باتاکید بر مفاهیم امامت، غایب بودن، رجعت) نوشته سعیده سادات موسوی نیا، موسسه فرهنگی هنری آجل پرنور، قم ۱۴۰۲ق.[۷۰]
اینجانب خواب چشمام، نوشته فاطمه الیاسی، کمپانی چاپ و انتشار دربین الملل، طهران ۱۴۰۰ش. این کتاب نگاهی داستانی به جریان انحراف گروهی از شیعهها در روزگار «امام کاظم (ع)» داراست که به واقفیه دارای شهرت شدند و از بیعت با «امام رضا (ع)» رمز گشوده زدند.[۷۱]
مسجد الزهرا احمدآباد مشهد؛ کارکردهای اجتماعی مسجد در زندگی شهری معاصر