مجله خبری مساجد

مرمت و بازسازی عتبات عالیات در عراق
عبدالحسین تهرانی در سال ۱۲۷۴ق از سوی ناصرالدین پاد شاه قاجار، بررسی بر فعالیت نوسازی و بازسازی عتبات مقدسه عراق را برعهده گرفت. از این رو گسترش صحن‌ و تذهیب نو گنبد بقعه امام حسین(ع) و بقاع عسکریین(ع) و تجدید بنا بقعه کاظمین زیر تسلط او صورت مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد گرفته میباشد.[۱۹][۲۰]

یافتن قبر مختار و ساختن مرقد او
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: مختار بن ابی عبید ثقفی

مرقد مختار خارج مسجد کوفه و مجاورت مرقد مسلم بن عقیل
در زمان‌‎ای که روضه خوان‎ العراقین می‌‎زیست قبر مختار معلوم عدم وجود. او در عصر‌‎ای که شغل بررسی بر مرمت عتبات عالیات را بر ذمه داشت در نزدیکی مسجد کوفه به جستجوی قبر مختار پرداخت. در بعضی از گزارش‌‎ها آمده میباشد: سیّد شریف رضا، فرزند سید بحرالعلوم به روضه خوان العراقین بیان کرد: «هنگامی که پدرم از کنار زاویه‌‎ی شرقی مسجد کوفه عبور می‌‎کرد، ملازمان خویش را به تلاوت سوره‎‌ی فاتحه برای روح مختار دستور می‎‌کرد و معتقد بود همین جا (محلی که فاتحه می‎‌خواندند) محل قبر مختاراست». وقتی که روضه خوان العراقین این مقاله را شنید، امرکرد آن محل را حفر نمودند که به‌دنبال آن سنگی پیدا شد که روی آن نوشته بود: هذا قبر المختار بن عبید الثقفی».[۲۱][۲۲] در زمان حاضر بنای قبر مختار در بیرون محوطه‎‌ی مسجد کوفه، کنار دیوار قبله قرار آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد گرفته میباشد.[۲۳]

رویا رویی با بابیت و بهاییت
بعضی گزارش‌‎های تاریخی که به فرقه بابیت و بهاییت و تحولات آن دو پرداخته اسم روحانی‌العراقین به دیده می‎خورد. یکی اقدامات وی در این باره بازداشتن از ملاقات سید علی‌محمد شیرازی، مؤسس فرقه بابیه، و مریدانش با محمدشاه قاجار، بابا ناصرالدین فرمانروا قاجار، بود. بر پایه ی بعضا منابع این دیدار می‌‎توانست، مجال قابل قبولی برای تقویت رده باب و تبلیغ مسلک خویش در کشور ایران باشد. کنت دوگوبینو، وزیر مختار فرانسه، خلال اشاره به‌این مبادرت روضه خوان، گفته میباشد: «حاجی روحانی عبدالحسین در دیدار با سلطان، وزیر و بزرگان مرزو بوم گفته بود: آیا در حیث دارید که به مکان مذهب کنونی، مذهب جدیدی که هنوز نمی‌‎شناسید برقرار رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد نمائید؟...».[۲۴]

عبدالحسین تهرانی که در زمان تبعید میرزا حسینعلی نوری، بنیانگذار بهائیت و مشهور به بهاءاللّه، در عراق در آن سامان سکونت داشت با اقدامات رهروان وی نظیر سرقت اموال زائران، آشوب، قتل و غیره که غالباً با فرمان بهاء شکل می‎‌گرفت،[۲۵] عکس العمل شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد می‌‎کرد.[۲۶]

اسم او در منابع بهاییان به طور متفاوت آمده میباشد. حسینعلی بهاء در لوحی که به اسم روحانی عبدالحسین صادر کرده دشوار به وی تاخته و اورا «غافل مرتاب» و عنصری «مکار» ‌خوانده میباشد.[۲۷] شوقی افندی، فیض‌ دختری بهاء و جانشین عباس افندی، نیز در کتاب خویش با تیتر لوح قرن از روضه خوان عبدالحسین تهرانی با عباراتی نظیر «روضه خوان خبیث» و «مردود دارَین و مبغوض ثقلین» خاطر کرده که حکایت از دشمنی عمیق آن‌ها با او بوده میباشد.[۲۸]

تألیفات
مصباح النّجاة فی اسرار الصلاة
رمزّ الاستغفار فی مابین السجدتین
المُبکی
کتاب الاجازه
ترجمه نجاة العباد
طبقات الرواة
پانویس
قمی، اتفاق ها الایام، ۱۳۸۹ش، ص۸۱.
معلم تبریزی، ریحانة الادب، ۱۳۲۴ش، ج۳، ص۳۲۹؛ سبحانی، موسوعه طبقات الفقهاء، ۱۴۱۸ق، ج۱۳، ص۲۳۶.
«انگیزه آوازه روحانی عبدالحسین تهرانی به روحانی العراقین»، مقر معرفی روضه خوان عبدالحسین تهرانی؛ «سیری در زندگینامه فقیه واقف روحانی عبدالحسین تهرانی»، وب لاگ جلوه ولایت.
سبحانی، موسوعة الرجالية، ج ۱۳، ص ۳۲۶ و ۳۲۷.
امین، اعیان الشیعه، ج۷، ص ۴۳۸ و ۴۳۹.
حسینی‌ جلالی، فهرس الترات، ج۲، ص ۱۶۷.
طباطبائی، روضه خوان هادی تهرانی، مقر معرفی روضه خوان عبدالحسین تهرانی.
اقبال آشتیانی، میرزا تقی خان امیر وسیع، ص ۳۷۴-۳۷۳.
آل‌ داود، طومار‌های امیر کلان به انضمام رساله‌ نوادر الامیر، ص ۳۱۶.
آدمیت، امیرکبیر و کشور‌ایران، ص ۳۰۸ و ۳۴۳.
سید علی آل داوود، اوراق و طومار‌های امیرکبیر، ص ۸۲.
اقبال آشتیانی، میرزا تقی خان امیرکبیر، ص۱۶۸.
صبح زود، تفصیل اکنون رجال کشور ایران، ج۲، ص۲۴۳ و ۲۴۴؛ به عبارتی، ج۶، ص ۹۴.
آدمیت، امیرکبیر و کشور‌ایران، ص۳۰۸؛ اقبال آشتیانی، میرزا تقی خان امیرکبیر، ص۱۶۸ و ۳۶۸.
مشروب‌سازی که با وصیت امیرکبیر مکتب علمیه شد.، خبرآنلاین.
مقر جامع تاریخ معاصر کشور‌ایران و مؤسسه مطالعات و بازرسی‌های سیاسی.
مشروب‌سازی که با وصیت امیرکبیر مکتب علمیه شد.، خبرآنلاین.
مقر استحضار‌رسانی مکتب علمیه روضه خوان عبدالحسین تهرانی.؛ مقر مدیر حوزه علمیه استان طهران.
معلم تبریزی، ریحانة الادب، ج۳، ص۳۲۹.
افشار، چهل سال تاریخ کشور‌ایران در زمان پادشاهی ناصرالدین پاد شاه قاجار، ج۱، ص ۱۸۹.
حسینی، سید الشهدا علیه السلام و یاران و قوم دارای مسئولیت وی، ج۳، ص۴۳۷.
حسینی کاشانی، سیمای کوفه از لحاظ مذهبی، ص۲۵۶.
مقر قانونی مسجد کوفه ومزارهای متعلق به آن.
آدمیت، تامل ترقی و حکومت ضابطه بعدازظهر سپهسالار، ص۱۰۳.
شوقی افندی، قرن بدیع، ج۲، ص۱۰۶ و ۱۰۷؛ خاوری، مائده‌ آسمانی، ج ۷، ص ۱۳۰.
خان ملک ساسانی، سیاستگران زمان‌ قاجار، ص ۳۴۴- ۳۴۵.
فروتن، قصه‌هایی از حیات عنصری جمال اقدس الهی، ص ۱۳؛ نوری، کتاب بدیع، ص۱۷؛ ابوالقاسم افنان، پیمان اعلی، ۵۱۴.
شوقی افندی، لوح قرن، ص۱۲۳.

مرمت و بازسازی عتبات عالیات در عراق
عبدالحسین تهرانی در سال ۱۲۷۴ق از سوی ناصرالدین پاد شاه قاجار، بررسی بر فعالیت نوسازی و بازسازی عتبات مقدسه عراق را برعهده گرفت. از این رو گسترش صحن‌ و تذهیب نو گنبد بقعه امام حسین(ع) و بقاع عسکریین(ع) و تجدید بنا بقعه کاظمین زیر تسلط او صورت مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد گرفته میباشد.[۱۹][۲۰]

یافتن قبر مختار و ساختن مرقد او
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: مختار بن ابی عبید ثقفی

مرقد مختار خارج مسجد کوفه و مجاورت مرقد مسلم بن عقیل
در زمان‌‎ای که روضه خوان‎ العراقین می‌‎زیست قبر مختار معلوم عدم وجود. او در عصر‌‎ای که شغل بررسی بر مرمت عتبات عالیات را بر ذمه داشت در نزدیکی مسجد کوفه به جستجوی قبر مختار پرداخت. در بعضی از گزارش‌‎ها آمده میباشد: سیّد شریف رضا، فرزند سید بحرالعلوم به روضه خوان العراقین بیان کرد: «هنگامی که پدرم از کنار زاویه‌‎ی شرقی مسجد کوفه عبور می‌‎کرد، ملازمان خویش را به تلاوت سوره‎‌ی فاتحه برای روح مختار دستور می‎‌کرد و معتقد بود همین جا (محلی که فاتحه می‎‌خواندند) محل قبر مختاراست». وقتی که روضه خوان العراقین این مقاله را شنید، امرکرد آن محل را حفر نمودند که به‌دنبال آن سنگی پیدا شد که روی آن نوشته بود: هذا قبر المختار بن عبید الثقفی».[۲۱][۲۲] در زمان حاضر بنای قبر مختار در بیرون محوطه‎‌ی مسجد کوفه، کنار دیوار قبله قرار آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد گرفته میباشد.[۲۳]

رویا رویی با بابیت و بهاییت
بعضی گزارش‌‎های تاریخی که به فرقه بابیت و بهاییت و تحولات آن دو پرداخته اسم روحانی‌العراقین به دیده می‎خورد. یکی اقدامات وی در این باره بازداشتن از ملاقات سید علی‌محمد شیرازی، مؤسس فرقه بابیه، و مریدانش با محمدشاه قاجار، بابا ناصرالدین فرمانروا قاجار، بود. بر پایه ی بعضا منابع این دیدار می‌‎توانست، مجال قابل قبولی برای تقویت رده باب و تبلیغ مسلک خویش در کشور ایران باشد. کنت دوگوبینو، وزیر مختار فرانسه، خلال اشاره به‌این مبادرت روضه خوان، گفته میباشد: «حاجی روحانی عبدالحسین در دیدار با سلطان، وزیر و بزرگان مرزو بوم گفته بود: آیا در حیث دارید که به مکان مذهب کنونی، مذهب جدیدی که هنوز نمی‌‎شناسید برقرار رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد نمائید؟...».[۲۴]

عبدالحسین تهرانی که در زمان تبعید میرزا حسینعلی نوری، بنیانگذار بهائیت و مشهور به بهاءاللّه، در عراق در آن سامان سکونت داشت با اقدامات رهروان وی نظیر سرقت اموال زائران، آشوب، قتل و غیره که غالباً با فرمان بهاء شکل می‎‌گرفت،[۲۵] عکس العمل شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد می‌‎کرد.[۲۶]

اسم او در منابع بهاییان به طور متفاوت آمده میباشد. حسینعلی بهاء در لوحی که به اسم روحانی عبدالحسین صادر کرده دشوار به وی تاخته و اورا «غافل مرتاب» و عنصری «مکار» ‌خوانده میباشد.[۲۷] شوقی افندی، فیض‌ دختری بهاء و جانشین عباس افندی، نیز در کتاب خویش با تیتر لوح قرن از روضه خوان عبدالحسین تهرانی با عباراتی نظیر «روضه خوان خبیث» و «مردود دارَین و مبغوض ثقلین» خاطر کرده که حکایت از دشمنی عمیق آن‌ها با او بوده میباشد.[۲۸]

تألیفات
مصباح النّجاة فی اسرار الصلاة
رمزّ الاستغفار فی مابین السجدتین
المُبکی
کتاب الاجازه
ترجمه نجاة العباد
طبقات الرواة
پانویس
قمی، اتفاق ها الایام، ۱۳۸۹ش، ص۸۱.
معلم تبریزی، ریحانة الادب، ۱۳۲۴ش، ج۳، ص۳۲۹؛ سبحانی، موسوعه طبقات الفقهاء، ۱۴۱۸ق، ج۱۳، ص۲۳۶.
«انگیزه آوازه روحانی عبدالحسین تهرانی به روحانی العراقین»، مقر معرفی روضه خوان عبدالحسین تهرانی؛ «سیری در زندگینامه فقیه واقف روحانی عبدالحسین تهرانی»، وب لاگ جلوه ولایت.
سبحانی، موسوعة الرجالية، ج ۱۳، ص ۳۲۶ و ۳۲۷.
امین، اعیان الشیعه، ج۷، ص ۴۳۸ و ۴۳۹.
حسینی‌ جلالی، فهرس الترات، ج۲، ص ۱۶۷.
طباطبائی، روضه خوان هادی تهرانی، مقر معرفی روضه خوان عبدالحسین تهرانی.
اقبال آشتیانی، میرزا تقی خان امیر وسیع، ص ۳۷۴-۳۷۳.
آل‌ داود، طومار‌های امیر کلان به انضمام رساله‌ نوادر الامیر، ص ۳۱۶.
آدمیت، امیرکبیر و کشور‌ایران، ص ۳۰۸ و ۳۴۳.
سید علی آل داوود، اوراق و طومار‌های امیرکبیر، ص ۸۲.
اقبال آشتیانی، میرزا تقی خان امیرکبیر، ص۱۶۸.
صبح زود، تفصیل اکنون رجال کشور ایران، ج۲، ص۲۴۳ و ۲۴۴؛ به عبارتی، ج۶، ص ۹۴.
آدمیت، امیرکبیر و کشور‌ایران، ص۳۰۸؛ اقبال آشتیانی، میرزا تقی خان امیرکبیر، ص۱۶۸ و ۳۶۸.
مشروب‌سازی که با وصیت امیرکبیر مکتب علمیه شد.، خبرآنلاین.
مقر جامع تاریخ معاصر کشور‌ایران و مؤسسه مطالعات و بازرسی‌های سیاسی.
مشروب‌سازی که با وصیت امیرکبیر مکتب علمیه شد.، خبرآنلاین.
مقر استحضار‌رسانی مکتب علمیه روضه خوان عبدالحسین تهرانی.؛ مقر مدیر حوزه علمیه استان طهران.
معلم تبریزی، ریحانة الادب، ج۳، ص۳۲۹.
افشار، چهل سال تاریخ کشور‌ایران در زمان پادشاهی ناصرالدین پاد شاه قاجار، ج۱، ص ۱۸۹.
حسینی، سید الشهدا علیه السلام و یاران و قوم دارای مسئولیت وی، ج۳، ص۴۳۷.
حسینی کاشانی، سیمای کوفه از لحاظ مذهبی، ص۲۵۶.
مقر قانونی مسجد کوفه ومزارهای متعلق به آن.
آدمیت، تامل ترقی و حکومت ضابطه بعدازظهر سپهسالار، ص۱۰۳.
شوقی افندی، قرن بدیع، ج۲، ص۱۰۶ و ۱۰۷؛ خاوری، مائده‌ آسمانی، ج ۷، ص ۱۳۰.
خان ملک ساسانی، سیاستگران زمان‌ قاجار، ص ۳۴۴- ۳۴۵.
فروتن، قصه‌هایی از حیات عنصری جمال اقدس الهی، ص ۱۳؛ نوری، کتاب بدیع، ص۱۷؛ ابوالقاسم افنان، پیمان اعلی، ۵۱۴.
شوقی افندی، لوح قرن، ص۱۲۳.