ایـن ورودی دارنده در چوبی زیبایی به مدل آلت و لقـط بـوده میباشد، که فعلا مسجد الزهرا احمدآباد مشهد دربی آهنی مکان آن را گرفته میباشد.
پشت ایـن سردر ورودی، هشتی جایدارد که دربرگیرنده محوطه ای گشوده است که از جهات شمالی و جنوبی به شبستان های «حاج محمدطاهر» و «دارالشتا» منش دارااست.
بر فراز این فضای هشت ضلعی ورودی مسجد جامع همدان ، گنبدی تولید شـده کـه مـزیـن بـه کاربنـدی زیبایی از ادغام آجـر و کاشی فیروزه ای رنگ است.
در داخـل ایـن هشتی کتیبه ای خرد از سنگ نصـب شـده کـه اسم «معلم حسین» بر آن حک گردیدهاست که می اقتدار احتمال اعطا کرد که استادکار این فضای ورودی بوده میباشد.
کتیبه دوم مدخل غربی، در فضای داخلی هشتی و در نصیب میانی قوس طاق مشرف به صحن تراس ساخته شده است.
لغت ها کتیبه متشکل از اسماء جلاله الله ، محمد و علی میباشد که در پوسته کاشیهای لعابدار فیروزه ای و لاجوردی در مورد آجـری اجـرا شده است؛ می تـوان ایـن اینگونه احتمال اعطا کرد که ورودی مهم مسجد، همین ورودی باشد.
مدخـل شرقی مسجد جامع همدان با تزیینات کتیبه نگاری پوشیده گردیده است . بیشترین کتیبه های این مدخل در طاق میانی و دو فضای مستطیل صورت در دو سوی آن است، که جمعاًً سه فضای جداازهم در تزیینات کتیبه نگاری مدخـل شرقی را تشکیل داده میباشد.
ورودی جنوب شرقی مسجد جامع همدان به یک کدام از راسته های بازار منسوب آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد به راسته بزازهـا مشـرف میباشد و منتهی به دالانی وقت گیر میباشد.
سردر ورودی آن به یک هشتی با گنبدی مزیـن بـه کاربنـدی آجـری و به دنبال دو فضای گنبددار خرد خیس، منتهی میگردد که درپی به صحن مسجد متصل میشود. این دور و اطراف قابلیت دسترسی به وضوخانه را میسر می سازد، همینطور دارنده مدخلی مربوط به فضاهای ضلع شرقی شبستان گنبددار میباشد.
روش پله نیز که قابلیت و امکان رفت و آمـد بـه بـام مسجد را آماده می سازد، در ایـن بخش از مسجد قرار گرفته میباشد.
ورودی دیگری در ضلع شمال غربی مسجد وجود داراست، البته در سال های اخیر مسدود گردیده است و اکنـون بـه چایخانه شبستان نوساز شمالی مبـدل شده است؛ این فضای ورودی رابـط فی مابین مسجد و یک کدام از دیگر از راسته های بازار، منسوب به راسته حلبی سازها میباشد.
با عبور از ورودی هـا صـحـن حيـاط مسجد نمایان میگردد؛ مسجد دارنده حیاطی مربع مستطیل به بعدها ۲۴ × ۴۰ متر میباشد، که نزدیک به ۲ متر ذیل خیس از کوچه های همسایه جایدارد؛ صحن نام برده همانطور که پیش خیس ذكـر شـد از روش دو ورودی با هشتی های دالان دار به راسته بزازها در شرق و راسته قنادها در غرب بازار دیرین شهر رابطه برقرار میکنـد.
حجره ها و تراس های مسجد در اضلاع چهارگانه صحن قرار رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد گرفته اند که بعضا از آنها کهن و چندین نیز جدیدالاحداث میباشند.
سابق ترین بخش بنای مسجد جامع همدان، ایوانی رفیع در جناح جنوبی با دو مناره کوتاه در دو طرف آن می باشدکه به اسامی «شبستان طاق گرانقدر» ، «شبستان مستوفی ملاحسین اردستانی» و «شبستان حاج روح اللهی» نامیده می گردد.
طاق گسترده سقفی تراس زیرا پاره گنبدی صورت به اسمان شهر باز میباشد. پهنا حیاط نزدیک به ۱۳/۲۰ متر و عمق آن نزدیک به ۸/۴۰ متر میباشد و طول آن نزدیک به ۱۵/۳۰ متر است.
درب چوبی زیبایی که در میانه دیوار میانی تراس جای دارد، دسترسی اساسی به گنبدخانه را تولید کرده است. در دو سطح طرفین حیاط نیز دو بازشو جهت دسترسی به فضاهای کناری ایـوان تاسیس شده است.
در سینه ایـوان، قانونی بندی زیبایی جایدارد، که در اواسط سقف تراس در نقطه ای که از هر کناره تراس به چشم می خورد با کاشی فیروزه ای ، اسم مقدس « الله » و اسامی پنج بدن آل عبا « محمد ، علی ، فاطمه ، حسن و حسین » و رقم رجب ۱۲۵۳ هـ.ق . که تاریخ بنای تراس میباشد، نگاشته گردیده و خود نمایی میکند.
طاق ایـوان مسجد جامع همدان بـه صـورت دو قالب دربین تهی شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد است که قالب بیرونی به طور آوا و قالب داخلی به روش نیم گنبد انجام گردیده است. این قالب در بدنه خویش دارنده قانونی بندی زیبایی میباشد و به روش طاق سارق اعمال شدهاست.
ایـن ورودی دارنده در چوبی زیبایی به مدل آلت و لقـط بـوده میباشد، که فعلا مسجد الزهرا احمدآباد مشهد دربی آهنی مکان آن را گرفته میباشد.
پشت ایـن سردر ورودی، هشتی جایدارد که دربرگیرنده محوطه ای گشوده است که از جهات شمالی و جنوبی به شبستان های «حاج محمدطاهر» و «دارالشتا» منش دارااست.
بر فراز این فضای هشت ضلعی ورودی مسجد جامع همدان ، گنبدی تولید شـده کـه مـزیـن بـه کاربنـدی زیبایی از ادغام آجـر و کاشی فیروزه ای رنگ است.
در داخـل ایـن هشتی کتیبه ای خرد از سنگ نصـب شـده کـه اسم «معلم حسین» بر آن حک گردیدهاست که می اقتدار احتمال اعطا کرد که استادکار این فضای ورودی بوده میباشد.
کتیبه دوم مدخل غربی، در فضای داخلی هشتی و در نصیب میانی قوس طاق مشرف به صحن تراس ساخته شده است.
لغت ها کتیبه متشکل از اسماء جلاله الله ، محمد و علی میباشد که در پوسته کاشیهای لعابدار فیروزه ای و لاجوردی در مورد آجـری اجـرا شده است؛ می تـوان ایـن اینگونه احتمال اعطا کرد که ورودی مهم مسجد، همین ورودی باشد.
مدخـل شرقی مسجد جامع همدان با تزیینات کتیبه نگاری پوشیده گردیده است . بیشترین کتیبه های این مدخل در طاق میانی و دو فضای مستطیل صورت در دو سوی آن است، که جمعاًً سه فضای جداازهم در تزیینات کتیبه نگاری مدخـل شرقی را تشکیل داده میباشد.
ورودی جنوب شرقی مسجد جامع همدان به یک کدام از راسته های بازار منسوب آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد به راسته بزازهـا مشـرف میباشد و منتهی به دالانی وقت گیر میباشد.
سردر ورودی آن به یک هشتی با گنبدی مزیـن بـه کاربنـدی آجـری و به دنبال دو فضای گنبددار خرد خیس، منتهی میگردد که درپی به صحن مسجد متصل میشود. این دور و اطراف قابلیت دسترسی به وضوخانه را میسر می سازد، همینطور دارنده مدخلی مربوط به فضاهای ضلع شرقی شبستان گنبددار میباشد.
روش پله نیز که قابلیت و امکان رفت و آمـد بـه بـام مسجد را آماده می سازد، در ایـن بخش از مسجد قرار گرفته میباشد.
ورودی دیگری در ضلع شمال غربی مسجد وجود داراست، البته در سال های اخیر مسدود گردیده است و اکنـون بـه چایخانه شبستان نوساز شمالی مبـدل شده است؛ این فضای ورودی رابـط فی مابین مسجد و یک کدام از دیگر از راسته های بازار، منسوب به راسته حلبی سازها میباشد.
با عبور از ورودی هـا صـحـن حيـاط مسجد نمایان میگردد؛ مسجد دارنده حیاطی مربع مستطیل به بعدها ۲۴ × ۴۰ متر میباشد، که نزدیک به ۲ متر ذیل خیس از کوچه های همسایه جایدارد؛ صحن نام برده همانطور که پیش خیس ذكـر شـد از روش دو ورودی با هشتی های دالان دار به راسته بزازها در شرق و راسته قنادها در غرب بازار دیرین شهر رابطه برقرار میکنـد.
حجره ها و تراس های مسجد در اضلاع چهارگانه صحن قرار رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد گرفته اند که بعضا از آنها کهن و چندین نیز جدیدالاحداث میباشند.
سابق ترین بخش بنای مسجد جامع همدان، ایوانی رفیع در جناح جنوبی با دو مناره کوتاه در دو طرف آن می باشدکه به اسامی «شبستان طاق گرانقدر» ، «شبستان مستوفی ملاحسین اردستانی» و «شبستان حاج روح اللهی» نامیده می گردد.
طاق گسترده سقفی تراس زیرا پاره گنبدی صورت به اسمان شهر باز میباشد. پهنا حیاط نزدیک به ۱۳/۲۰ متر و عمق آن نزدیک به ۸/۴۰ متر میباشد و طول آن نزدیک به ۱۵/۳۰ متر است.
درب چوبی زیبایی که در میانه دیوار میانی تراس جای دارد، دسترسی اساسی به گنبدخانه را تولید کرده است. در دو سطح طرفین حیاط نیز دو بازشو جهت دسترسی به فضاهای کناری ایـوان تاسیس شده است.
در سینه ایـوان، قانونی بندی زیبایی جایدارد، که در اواسط سقف تراس در نقطه ای که از هر کناره تراس به چشم می خورد با کاشی فیروزه ای ، اسم مقدس « الله » و اسامی پنج بدن آل عبا « محمد ، علی ، فاطمه ، حسن و حسین » و رقم رجب ۱۲۵۳ هـ.ق . که تاریخ بنای تراس میباشد، نگاشته گردیده و خود نمایی میکند.
طاق ایـوان مسجد جامع همدان بـه صـورت دو قالب دربین تهی شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد است که قالب بیرونی به طور آوا و قالب داخلی به روش نیم گنبد انجام گردیده است. این قالب در بدنه خویش دارنده قانونی بندی زیبایی میباشد و به روش طاق سارق اعمال شدهاست.

مسجد الزهرا احمدآباد مشهد؛ نقش مسجد در تربیت دینی نسل امروز