مجله خبری مساجد

گنْبد سُلْطانِیّه آرامگاه اولجایتو فرمانروا شیعه ایلخانیان (۶۸۰-۷۱۶ق) در حیطه سلطانیه از توابع زنجان میباشد که طبق برخی مطالعه‌ها، این بنا احتمالا او‌لین تاثیر هنری شیعه در کشور ایران به‌شمار می آید. این گنبد که بر پایه ی معماری اهل ایران-اسلامی در سال‌های ۷۰۳ تا ۷۱۳ قمری تشکیل‌شده، مطرح ترین گنبد کشور‌ایران و سومی گنبد تعالی آجری عالم میباشد. بیان شده قسمتی از سازه به‌تیتر مسجد آیتم به کارگیری بوده که از دربین رفته و فقط بخش‌هایی از آن، ازجمله محراب آن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد باقیمانده میباشد.

اولیهْجایتو (دارای شهرت به شاه محمد خدابنده) اولیه پادشاهی میباشد که به‌شکل کلان به انتشار مذهب تشیع در کشور ایران پرداخت. وی این سازه را برای جابجایی پیکرهای امام علی(ع) و امام حسین(ع) به‌این جای ایجاد کرد تا به پایتخت حکومت خویش (شهر سلطانیه) رونق تجاری و مذهبی بخشد، ولی هنگامی با مخالفت علما، به‌ویژه علامه حلی مواجه شد؛ ازاین‌رو امرکرد تربت فراوانی از خاک کربلا و نجف به آنجا آورده خواهد شد. اولجایتو سه سال بعداز اتمام ایجاد کرد این سازه، وفات کرد و خودش دراین مکان به‌خاک آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد ودیعه شد.

منزلت و عنایت
گنبد سلطانیه محل دفن اولجایتو پر اسم و رسم به پادشاه محمد خدابنده (۶۸۰-۷۱۶ق)، هشتمین شاه از پادشاهان سلسله ایلخانان جمهوری اسلامی ایران میباشد.[۱] اولجایتو اول کسی بود که در زمانه حک ومتش به طور بزرگ به تکثیر مذهب شیعه در کشور ایران پرداخت[۲] و به اسم امامان شیعه سکه زد و خطبه رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد خواند.[۳]

مبنی بر بعضا رسیدگی‌ها، گنبد سلطانیه احتمالاً اولیه تاثیر هنری شیعه در جمهوری اسلامی ایران میباشد.[۴] این سازه بین سال‌های ۷۰۳ تا ۷۱۳ هجری قمری تاسیس شده است.[۵] این تاثیر را نمایانگر تأثیر فرهنگ و تمدن اسلام بر فرهنگ و تمدن جنگجویانه مغول‌های آن زمان دانسته‌اند که توانسته پیکار را به هنر تبدیل نماید و یکی‌از پررنگ‌ترین معماری‌های تاریخ دنیا را به یادگار شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد بگذارد.[۶]

گنبد سلطانیه که از اثر ها اصلی معماری اهل ایران و اسلامی به‌شمار می‌رود،[۷] بعداز کلیسای سانتاماریا دِلْفیوره فِلورانْس (در ایتالیا) و مسجد اَیاصوفِیّه (در ترکیه) سو‌مین گنبد مرتفع دنیا‌[۸] و وسیع ترین گنبد آجری در عالم میباشد.[۹] این سازه در سال ۲۰۰۵م به‌تیتر هفتمی تاثیر به یادماندنی اهل ایران در فهرست اثرها به جا مانده جهانی یونسکو به تصویب رسید.[۱۰]

بنابر گزارش مخلصی تالیف کننده کتاب جغرافیای تاریخی سلطانیه، جهانگردانی که از این سازه دیدن کرده‌اند، آن را مسجدی گرانقدر، باعظمت، خوشگل و باشکوه تعریف کرده‌اند.[۱۱] همینطور بیان شده اولجایتو برای آرامگاه خویش گنبدی ایجاد کرد و مسجد و دار‌الضیافه و دار‌الشفاء نیز تاسیس کرد.[۱۲] برخی معتقدند وجود محراب در بخش جنوبی سازه نشانۀ این میباشد که قسمتی از سازه به‌تیتر مسجد آیتم به کار گیری بوده که از دربین رفته میباشد.[۱۳]

گنْبد سُلْطانِیّه آرامگاه اولجایتو فرمانروا شیعه ایلخانیان (۶۸۰-۷۱۶ق) در حیطه سلطانیه از توابع زنجان میباشد که طبق برخی مطالعه‌ها، این بنا احتمالا او‌لین تاثیر هنری شیعه در کشور ایران به‌شمار می آید. این گنبد که بر پایه ی معماری اهل ایران-اسلامی در سال‌های ۷۰۳ تا ۷۱۳ قمری تشکیل‌شده، مطرح ترین گنبد کشور‌ایران و سومی گنبد تعالی آجری عالم میباشد. بیان شده قسمتی از سازه به‌تیتر مسجد آیتم به کارگیری بوده که از دربین رفته و فقط بخش‌هایی از آن، ازجمله محراب آن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد باقیمانده میباشد.

اولیهْجایتو (دارای شهرت به شاه محمد خدابنده) اولیه پادشاهی میباشد که به‌شکل کلان به انتشار مذهب تشیع در کشور ایران پرداخت. وی این سازه را برای جابجایی پیکرهای امام علی(ع) و امام حسین(ع) به‌این جای ایجاد کرد تا به پایتخت حکومت خویش (شهر سلطانیه) رونق تجاری و مذهبی بخشد، ولی هنگامی با مخالفت علما، به‌ویژه علامه حلی مواجه شد؛ ازاین‌رو امرکرد تربت فراوانی از خاک کربلا و نجف به آنجا آورده خواهد شد. اولجایتو سه سال بعداز اتمام ایجاد کرد این سازه، وفات کرد و خودش دراین مکان به‌خاک آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد ودیعه شد.

منزلت و عنایت
گنبد سلطانیه محل دفن اولجایتو پر اسم و رسم به پادشاه محمد خدابنده (۶۸۰-۷۱۶ق)، هشتمین شاه از پادشاهان سلسله ایلخانان جمهوری اسلامی ایران میباشد.[۱] اولجایتو اول کسی بود که در زمانه حک ومتش به طور بزرگ به تکثیر مذهب شیعه در کشور ایران پرداخت[۲] و به اسم امامان شیعه سکه زد و خطبه رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد خواند.[۳]

مبنی بر بعضا رسیدگی‌ها، گنبد سلطانیه احتمالاً اولیه تاثیر هنری شیعه در جمهوری اسلامی ایران میباشد.[۴] این سازه بین سال‌های ۷۰۳ تا ۷۱۳ هجری قمری تاسیس شده است.[۵] این تاثیر را نمایانگر تأثیر فرهنگ و تمدن اسلام بر فرهنگ و تمدن جنگجویانه مغول‌های آن زمان دانسته‌اند که توانسته پیکار را به هنر تبدیل نماید و یکی‌از پررنگ‌ترین معماری‌های تاریخ دنیا را به یادگار شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد بگذارد.[۶]

گنبد سلطانیه که از اثر ها اصلی معماری اهل ایران و اسلامی به‌شمار می‌رود،[۷] بعداز کلیسای سانتاماریا دِلْفیوره فِلورانْس (در ایتالیا) و مسجد اَیاصوفِیّه (در ترکیه) سو‌مین گنبد مرتفع دنیا‌[۸] و وسیع ترین گنبد آجری در عالم میباشد.[۹] این سازه در سال ۲۰۰۵م به‌تیتر هفتمی تاثیر به یادماندنی اهل ایران در فهرست اثرها به جا مانده جهانی یونسکو به تصویب رسید.[۱۰]

بنابر گزارش مخلصی تالیف کننده کتاب جغرافیای تاریخی سلطانیه، جهانگردانی که از این سازه دیدن کرده‌اند، آن را مسجدی گرانقدر، باعظمت، خوشگل و باشکوه تعریف کرده‌اند.[۱۱] همینطور بیان شده اولجایتو برای آرامگاه خویش گنبدی ایجاد کرد و مسجد و دار‌الضیافه و دار‌الشفاء نیز تاسیس کرد.[۱۲] برخی معتقدند وجود محراب در بخش جنوبی سازه نشانۀ این میباشد که قسمتی از سازه به‌تیتر مسجد آیتم به کار گیری بوده که از دربین رفته میباشد.[۱۳]