کهن ترین مسجد ایران کجاست؟
ایسنا/یزد شهرستان یزد، مرکز استان یزد هست و بافت تاریخی آن یکی بهترین نمونههای بافتهای تاریخی و خشتی فقیه هست که با وجود قدمت زیاد، همچنان رایحهی زندگی از جای جای آن به مشام میرسد. وسعت شهرستان یزد دو هزار و ۴۹۱ کیلومتر مربع و شامل دو نصیب «مرکزی» و «زارچ» با شهرهای یزد، حمیدیا، شاهدیه، زارچ و دهستانهای فجر، فهرج، الهآباد و محمّدآباد می باشد. شهرستان یزد به طور تقریبً نیمی از کل جمعیت این استان را در خود جای داده که حدود ۹۲ درصد آنان در نقاط شهری و مابقی در نقاط روستایی سکونت دارا هستند.
«یزد» واژه و کلمهای باستانی است که ریشه در \"یشت\" (Yast) یا \"یزت\" (Yazt) و \"یسن\" (Yasn) به معنای ثنا، نیایش، پرستش و ایزد دارد. یزد از شهرهای دیرین کشور ایران و از بهترین نمونههای شهرهای کویر به شمار میرود به دلیل آن که در این شهر همه چیز حکایت از تکان و زنده بودن فضا اجتماعی دارااست. مسجد الزهرا احمدآبد مشهد شهر یزد یکیاز معدود شهرهای تاریخی است که بافت تاریخی آن با مساحتی حدود ۷۴۰ هکتار تحت شمارهی ۱۵۰۰۰در فهرست اثرها ملی مملکت ثبت شده و تنها بافت تاریخی در مرزو بوم می باشد که از سوی یونسکو به ثبت جهانی رسیده هست.
همچنین این شهر دارای ۷۴ محله میباشد که از مهمترین این محلّات میتوان به فهّادان، سرجمع (سرچم)، الاغّمشاه (خرّمشاد)، میرقطب، یعقوبی، شش بادگیری و غیره اشاره کرد که میان این محلّات، فهادان قدمت بیشتری داراست. یزد که عنوان ماندگار «دارالعباده» را یافته است، مردمانی پایبند به فرهنگ و تمدن غنی و سنّتهای زیبای ایرانی - اسلامی را در خود پرورانده میباشد. یکی مهمترین آثار این شهرستان، مسجد جامع فهرج در روستایی به همین نام در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی یزد و در کنار راه و روش اصلی یزد – بافق است. آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد این مسجد از بناهای قدیمی و کمنظیر فرهنگ و تمدّن اسلامی می باشد که بنا بر منابع مکتوب متعلّق به قرن اوّل هجری و سابقترین مسجدی هست که در ایران و شاید در دنیا با نادرترین پیرایهای دستنخورده مانده میباشد.
نقشهی مسجد بسیار بی آلایش است؛ شبستانی با سه دهانه دارااست که دهانهی میانی بزرگتر از دو دهانهی چپ و راست آن میباشد. میانسرای کوچک مسجد، از جنوب به سه دهانهی شبستان و از شرق و غرب هر کدام به دو دهانه به هم راه دارااست. پوشش صفّهها همچون نیمگنبدی بی آلایش است؛ درست مانند آن که یکی از گنبدهای ساسانی را به دو نیم کرده باشند. جای محراب اصلی شبستان، آغاز یک تورفتگی راست گوشه بوده که ابعاد محراب کاهگلی را درون آن کندهاند. یکی از ویژگیهای جذاب این مسجد سه دَرنمای گلین است که با گچبری روی دیوار شرقی نگاشته شده و با رنگ اُخرایی تزیین شده است. تک منارهی این مسجد علاوه بر زیبایی چشمگیرش، جزو کم منارههای گلینی است که در قرن پنجم هـ.ق به مسجد اضافه شده است. مسجد جامع بلندمرتبه یزد یکیاز از دیگر از بینظیرترین اثرها بجا باقی مانده از اوایل قرن ششم هجری قمری می باشد. رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد بنای فعلی مسجد جامع کلان یزد در اصل بوسیله سید رکنالدین بر روی مسجد جامع عتیق که اوایل قرن ششم به وسیله گرشاسببن علیبن فرامرز تشکیلشده بود، بنا شد.
این مسجد به حیث معماری از نمونههای شاخص مساجد جامع در مملکت میباشد. راز در رفیع، گنبد دو پوش و خوش تناسب و نیز تنوع فضاها، جلوهگاه ذوق و هنر و مهارت هنرمندان مسلمان جمهوری اسلامی ایران میباشد. نمای ایوان رفیع با دستهای از زیباترین تزیینات کاشی معرّق و نقوش اسلیمی و گیاهی و نیز گرهچینی پوشانده شده و ضمن تزیینات اختصاصی آجرکاری و اجرای آن با خط کوفی بنایی، ۱۱۰ اسم از اسماء مبارکهی الهی به صورت هماهنگ و تماماً هنری در پایین تراس، بر زیبایی این اثر دو چندان افزوده است.
منارهها با ۵۲ متر ارتفاع نیز از موادتشکیل دهنده بیبدیل و شگرف این مسجد هست. در یک نگاه میاقتدار گفت؛ تنوّع کاشیکاری معرّق و معقلی، کتیبههای ثلث و کوفی، مقرنسهای معرّق و گچی، خطوط بنایی، گونه های طاق و تویزه، کاربندی شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد و گرهکاری این مسجد دارای اهمیت فراوان می باشد.
دستهی امیر چقماق یکی از نمادهای تاریخی یزد می باشد؛ امیر جلالالدّین چقماق شامی توسط شاهرخ تیموری به حکومت یزد منصوب شد و در قرن نهم هجری قمری با امداد همسرش فاطمه خاتون(ستیفاطمه)، دراین مکان میدانگاه و در اطراف آن آبانبار، خانقاه، مدرسه، کاروانسرا، چاه آب، بازار و از همه مهمتر در سال ۸۴۱ هـ.ق مسجد امیر چقماق (مسجد جامع تازه) را بنا نهاد.
رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد؛ راهنمای کامل هماهنگی برای مراسم ختم و یادبود