مسجد مهمترین بنیان فقاهتی در اسلام می باشد. از سده های اول اسلام در مردم مجامع اسلامی مسجد تحت عنوان شاخص¬ترین و بارزترین بنیان اسلامیت تجلی داشته میباشد. از این روی دقت به گسترشی طاقت فرسا افزاری و قابل انعطاف افزاری مسجد تحت عنوان یک ابزار مهم و جریان ساز پرورش و مسجد الزهرا احمدآباد مشهد گران قدر، متناسب با اقتضائات مجال با مقصود مراقبت منزلت استراتژیک آن در جامعه امری ضروری میباشد. به نظر می رسد مسجد در جهت سازش با اقتضائات و رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد پاسخگویی به نیازهای جدیدی که منبعث از راههای پندار نو میباشد، مستلزم دگرگونی ساختاری در طریق اجرای موءثر کارکردهای خویش است. با ادراک این مهم، رسیدگی حاضر با به کارگیری از داده های نتیجه ها از منابع کتابخانه¬ای و شیوه کیفی استیناف محتوای آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد مضمونی، شروع به دستیابی کارکردهای تازه و متناسب با مقتضیات مجال در پوسته کارکردهای مدرن مسجد اقدام نموده و سپس به یاری ادبیات تحقیق و شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد یافته¬ها، به ارائه ساختاری متناسب با این کارکردها پرداخته میباشد. با تمرکز به ماهیت مردمی و داوطلبانه مسجد، ساختار پیشنهادی برای مسجد، نوعی ادهوکراسی میباشد که دارنده هفت گروه کاری در پوسته کارکردهای عبادی- نیایشی، اجتماعی، فرهنگی- تبلیغی، اقتصادی، علمی- آموزشی، نظامی- سیاسی و مدد میباشد.
روایات زنان در طول تکوین و تشریع فقه، روندی قهقرایی را پیموده میباشد. این فرایند از نیمه قرن اولیه هجری با آزادی عمل زنان استارت گردیده، ولی در طی قرنها آتی، به تدریج فرآیند طاقت فرساگیرانهای را برای حضور زنان پیموده هست. حضور زنان در مسجد - که سمبل تکانهای اجتماعی بعد از ظهر پیامبر۹ بوده میباشد و در طی سالیان اول رایج بود - در قرن ها آجل ممانعت گردید تا آنجا که فتاوای بخش اعظمی در خانهنشینی زنان رایج شد و به عنوان ماجرا در جامعه فقهی قرون نخستین اسلام فی مابین شیعه و سنی مسجد الزهرا احمدآباد مشهد انتشار گردید. بعد از آن عالمان خلق و خوی و بزرگان تاملهای احیای دینی آنها را مبنای فعالیت متدینانه و خویمدارانه جامعه قرار دادند تا آنجا که زنان را کاملا از جامعه حذف کردند و بنای خانهنشینی پایدار او را شالودهریزی نمودند. در این نوشتهی علمی روند شکلگیری این روایات را از احادیث موافق حضور زنان (روایات همدلانه) تا روایات مخالف حضور او (روایات غیر همدلانه) بازرسی سندی و متنی نمودهایم و تأثیر این روایات را در فکر عالمان مسلمان پیگیری نمودهایم.
تربیت اساس اصلی ارتقای حیات آدمی میباشد و باید مصالح تربیتی طبق آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد آموزه¬های شرعی روی هم رفته تصمیم¬گیری¬ها و نرم افزار¬ریزی¬های اجتماعی گزینه تاکید قرار گیرد و امداد به فرایند تربیت، مهمترین معیار در سیاست گذاری ها و تعین حق تقدم های اجتماعی محسوب می شود. گواهی تحول بنیادین در واقع سند تربیت جامعه است. آنچه که درین مطالعه مورد تفحص و پژوهش قرار میگیرد جایگاه ارتباط سه نهاد تربیتی و مفید مدرسه، خانواده و مسجد که از موثر ترین نهاد های اجتماعی و سیاسی که در تحقق اهداف ساحت تربیت رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد اجتماعی و سیاسی میباشد. مدرسه و دو نهاد دیگر یعنی خانواده و مسجد در انجام دادن وظايف تربیتی و پرورش شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد مسائل فقهی، مکمل یکدیگرند. لینک و پیوند و ارتباط نزدیک مدرسه با خانواده و مسجد و دیگر متصدیان امور فرهنگی و تربیتی با یکدیگر، در واقع لینک و پیوند استوانه های تربیت صحیح و منطقی میباشد. باید تمامی تلاش متصدیان یاد دادن و تربیت بر این باشد تا پیوندی واقعی دربین مدرسه، خانه و مسجد ساخت کنند. چراکه با اینگونه پیوندها خانواده به فضایی اسلامی و آکندهاز ارزشهای معنوی تبدیل میشود و مسجد و مدرسه نیز خالق و هدایتگری در زمینهی ارزشهای فقاهتی اعمال میکنند. منفعت اینکه ، با هماهنگی و یکسانی فضای حکم کننده و ارزشهای معنوی و فقاهتی در مدرسه، خانواده و مسجد بسیاری از تعارضات و مشکلاتی که ممکن هست برای خردسالان در منفعت ناهماهنگی بین این نهاد های تربیتی ایجاد خواهد شد، برطرف می شود شیوه مطالعه اتخاذی دراین بازرسی کیفی توصیفی بوده و از طرق سندها کتابخانه ای ، کتب ، مقالات و پژوهش های صورت گرفته دراین مورد سود جسته شدهاست.
اخباری منقول از پیامبر اکرم(ص) وجود داراست که در موضع نهی از بنای مسجد بر قبور, به ریشه شناسی این عمل پرداخته و آن را به اقوام و پیروان ادیان پیشین بازمی گرداند. این خبرها تحریرهای متعددی دارد؛ براساس مشابهت های متنی و سندی, می اقتدار آنانرا به شش گروه تقسیم کرد: 1-اخبار عایشه, 2-اخبار عایشه و ابنعباس, 3-اخبار ابن عباس, 4-خبرها ابوهریره, 5-اخبار ابن مسعود, و 6-خبرها ابوعبیده بن جراح. این نوشتهیعلمی با استعمال از روش محاسبه اوراق-متن به تاریخ گذاری این خبرها پرداخته و به این فایده رسیده مسجد الزهرا احمدآباد مشهد میباشد که صورت اصلی خبر که در موضع نهی از اتخاذ مسجد از قبور به عنوان یک ویژگی قومی و مذمت این فعل میباشد, در نیمه اول قرن اولیه اشاعه داشته می باشد. گرچه می قدرت اظهار کرد برخی از تحریرهایی که این فعل را یک ویژگی شرعی جلوه داده و به لعن یهود و نصاری میپردازند در نیمه اول قرن نخستین ساخت شده اند و همزمانی آن با اخراج یهودیان از جزیره العرب و مشابه سازی آئین این حیطه نیز آن را تایید می کند, البته قطعی میباشد که آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد مراحل توسعه و گسترش تحریرهای اخیر نسبت به صورت اساسی خبر در گذر فرصت سیر افزایشی داشته و حتی در رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد تحریرهای متاخرتر شاهد به کار گیری سیاسی از آن هستیم. بنای جامعه اسلامی بر محوریت مسجد گذارده گردیدهاست. مسجد با کارکردهای گوناگون خود در بعدها متفاوت اجتماعی و با تاکید بر جنبه معنوی, نقشی هدایت کننده برای انسان ها به سوی معبود متعال داراست. آموزه های نشریافته از مسجد, تمامی با جهت دهی زندگی فردی و اجتماعی انسان ها به صراط مستقیم و در منفعت, سعادت او سامان یافته اند. مسجد, بدون از ظرفیت های درونی خود برای هدایت انسان ها, می تواند در تعامل با دیگر شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نهادهای جامعه فضای عمومی را مشابه فضای درونی خود نماید. انتظار عمومی از اطراف پیرامون مسجد, تأثیرگذاری فضای معنوی باطن مسجد بر گوشه و کنار آن می باشد. با وجود این, امروزه محیط پیرامون مسجد, عمدتاً متأثر از زندگی اجتماعی بیرونی هست و مسجد به دلایل مختلفی تأثیرات مقداری بر آن داراست و لذا شاهد ارتکاب انواع جرم ها, ناسازگارهای اجتماعی, تنش, سرقت, پیکار و. . . در محله و جوامعی هستیم که معمولاً مسجد هم وجود دارااست. سؤال این می باشد که مسجد در مواجهه با این مشکلات خُرد چه طور می تواند شغل کند و به سالم سازی دور و اطراف پیرامون کمک کند؟ نحوه استیناف نیز توصیفی تحلیلی می باشد. یافته های علامت میدهد, ظرفیت های سلامت سازی دور و بر اجتماعی پیرامون مسجد به نه شناسایی و تبیین نشده و لذا در عرصه کار نیز کمتر به فعالیت گرفته شدهاست. مسجد میتواند با فعال کردن سازوکارهای تعامل خود با فضا پیرامون از قبیل, تمجید بخش های خاص مسجد و محله, استعمال از ظرفیت نخبگان علوم اجتماعی و مدیریتی, بهره گیری از قدرت مندی خانواده ها در واگذاری بعضی از نقش های ارگان های رسمی, به سالم سازی محله و محیط پیرامون خود کمک کند و در شکل گیری جامعه اسلامی نقشی ویژه جاری ساختن نماید.
مسجد یکی از بناهای مهم و حساس جامعه مسلمانان و از اولین مکان هایی است که جماعت در آن تجلی پیدا می کند.
در واقع، آن امت است. اما علیرغم تجربیات فراوان معماری مساجد در اسلام و ایران، به نظر می رسد
در مقایسه با مسجد ایده آل - مسجدی مسجد الزهرا احمدآباد مشهد که هدف مورد نظر اسلام است - خلأ قابل توجهی وجود دارد. در چنین راهی
بنا بر سنت و سنت اسلام و تاریخ ساخت مسجد از اهمیت غیر چارچوبی برخوردار است. شیء، "فضای باز"
تعقیب شده است. بخشی نه تنها کیفیت معماری کلیسای جامع را بهبود می بخشد. بلکه عبادت از اهمیت خاصی برخوردار است
این دارد. این بی توجهی باعث تخریب فضاهای باز مساجد و حتی حذف آنها به مرور زمان شده است. در این حوزه تحقیقاتی
شواهد میدانی نیاز به مسئله را روشن کرد و منابع کتابخانه ای در نهایت آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد به آن توجه کردند. در همان جهت شیو هی
ساختار، اهمیت و خاستگاه فضای باز مورد بررسی قرار گرفت و از روش تفسیر تاریخی برای نشان دادن وجود فضای باز استفاده شد.
در مسجد و عبادت در آن استفاده می شد و راهی برای تحلیل محتوای آنچه در نوشته های مراجع اسلامی آمده است.
از سیره قرآن کریم، احادیث و پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و تحلیل و ارزیابی آنها استفاده شد.
آغاز برخی از اماکن اسلامی از آغاز تاریخ رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد اسلام تا قرن 100 هجری قمری و مساجدی که این منطقه را احاطه کرده اند.
بسته مورد ارزیابی قرار گرفته است. سپس در مورد مسجد النبی و نظر پیامبر اسلام (ص) نسبت به معماری آن صحبت شد.
و معماری مسجدالحرام نیز مورد بررسی قرار گرفت. لازم به ذکر است که در این مقاله بر منابع معتبر اسلامی تاکید خواهد شد
معماری مسجد برجسته شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد شده است. اما از بررسی منابع دیگر غافل نشدند. با جم آبندی عوامل جم آوری
می توان گفت جدا از اینکه فضای باز در مسجد جزء یا قسمت مهمی از بدنه آن است;
اما جدای از این، فضاهای باز در مسجد نیز از اصالت، اهمیت و اولویت برخوردارند به گونه ای که نشان از تقدم فضا دارد.
باز هم این مربوط به فضای محصور در مسجد است و کارکرد آن را می توان عبادت، یادبود و استفاده نیز نامید.
حیاط اصلی در مسجد است.
فهم قرآن و درک معنای واقعی آن و نیز سایر متون پرمعنا در نخستین گام های آن، مستلزم رمزگشایی واژگانی است که به صورت زنجیره ای به هم پیوسته اند که هستی می بخشند. چنین برداشت نادرستی از کلمات مقاله منجر به سوء تعبیر می شود. در این مقاله به بررسی معنای تاریخی - معنای کلمه "مسجد" و ریشه شناسی آن در زبان باستانی می پردازیم. این مقاله بر اساس استفاده قرآن از کلمه «مسجد» زمینه ورود به بحث را فراهم می کند که گزیده ای از مفسران و مترجمان را فهرست می کند. در زیر با استفاده از فرهنگ لغت عربی و منابع لغوی در زبان سامی معنای کلمه استخراج شده و با وابستگی به منابع دیگر (تاریخ حدیث و غیره) توسعه کلمه نشان داده شده است. بررسی دیگر ریشه شناسی کلمه «مسجد» در زبان سامی است و در نهایت بر مسجد الزهرا احمدآباد مشهد اساس بررسی های انجام شده، گنجاندن این واژه در چهار قسمت عبادتگاه، زیارتگاه یا مکان، کلیسا، نام قانون (مسجد) انجام شده است. الحرام و مسجد الاقصی) مستحب است.
محور، نکته اصلی در آرایش فیزیکی معابد است که با توجه به تفکر هر مکتبی، نقش نمادینی در عبادتگاه ها ایفا می کند. محور، نقطه کانونی در عبادتگاه است که می تواند معانی و ارزش های خاصی را برای فضای عبادتگاه ایجاد کند. هدف این مقاله آشکار کردن حقایق و معانی است که مرکز زیارتگاه های اسلامی و مسیحی را تحت تأثیر قرار می دهد. اهمیت مطالعه و کاوش در اهمیت نقش پنهان و فعال آن در جهت دهی روحی و جسمی مکان عبادتگاه. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و به روش مقایسه ای آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد منطقی می باشد. در ابتدا مبانی و تفاوت های روانی مرتبط با جایگاه مرکزی مساجد و کلیساها ارائه شد و در نهایت به تحلیل معنایی تعلق از طریق مطالعه تطبیقی مساجد و کلیساها پرداخته شد. مطالعه اصول محور، دلیل و روش تأسیس عبادتگاهها را آشکار میسازد و به برنامهریزی مساجد و کلیساها میانجامد. بر این اساس محققی در عبادتگاه های مسیحی جایگاهی قوی دارد و دارای کارکردهای تاریخی، نمادین، اجرایی و... است و بنیان کلیسا موجب مادی گرایی و رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد پیوند کلیسا با نمایندگان و نمادهای این جهان می شود. بنیان کلیسا باعث مادی گرایی و همراهی کلیسا با نمایندگان و نمادهای این جهان می شود. محورهای مسلمان با توجه به الزامات عملیاتی طراحی می شوند. آنچه در مساجد می بینید فضایی است که شبیه خلاء است و به هیچ وجه جذابیتی ندارد. ورود به مسجد موجب شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد سکوت ذهنی و تفسیر فضایی می شود; به گونه ای که مسجد وحی به عنوان محل اقامه نماز شناخته می شود، گاه به اقتضای انسانیت خدای یگانه جهانی است. در نهایت، ساختار مشترک کلیسا و مسجد، محور عمودی است. آنچه معنای واقعی مسجد و کلیسای فرجام را متمایز می کند، مکان معراج است که راه نجات را مشخص می کند.
از مهم ترین اکتشافات میدانی شهر ثمره می توان به مساجد و تزئینات بتنی بناهای آن اشاره کرد. بر اساس اطلاعات ارائه شده قدمت این مسجد به دوره امویان و اوایل عباسیان می رسد و از نظر تزئینات شباهت زیادی به نمونه های نه مسجد بلخ و سامرا دارد. هدف اصلی پژوهش، شناسایی و همبستگی بهتر تزئینات بتنی مسجد سمره، معرفی پیشینه برخی از تزئینات بتنی داخل مسجد گنبد بلخ و ارائه تأثیر هنر ایرانی بر بتن تزئینی سمره است. باید انجام شود در هنگام معرفی تزیینات بتنی مسجد سمره، سؤالات اصلی تحقیق عبارتند از: 1: نقشه های تزئینی مسجد سمره و مسجد گنبد بلخ چگونه شبیه هم هستند؟ 2: چگونه می توان ظاهر زیورآلات گچ سمره را در جواهرات گچ سمره (سبک الف، ب) توصیف کرد؟ نتایج تحقیق نشان می دهد که مساجد سمیرا و 9 گنبد بلخ در برخی ترکیبات تزیینی و ساختاری شباهت زیادی به یکدیگر دارند و می توان نقوش تزیینی 9 گنبد مسجد بلخ در سمیرا را یافت. مسجد . از سوی دیگر، با تأیید اطلاعات اسناد تاریخی مبنی بر استفاده هنرمندان ایرانی در ساخت سامرا، مسجد سامرا نمونه بارز تأثیر هنر گچ بری ایران بر هنر بتنی سامرا از دوره عباسیان است. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و تطبیقی و بر اساس تحقیقات میدانی و کتابخانه ای انجام شده است.
مسجد به دلیل برخورداری از قسمت های مختلف تاریخی از آل بویه تا بعد از ظهر معاصر, و همچنین داشتن آرایه های مختلف معماری از آجرکاری, کاشی کاری, گچ بری و غیره, منبع بسیار مناسبی برای مطالعات تاریخی, فرهنگی و هنری است و نقوش به فعالیت رفته در آن, می توانند در طراحی گرافیکی مدرن گزینه استعمال قرار گیرند. طریق اجرا مطالعه بر مبنای ماهیت توصیفی-تحلیلی بوده میباشد و عده اطلاعات به صورت ترکیبی (کتابخانه ای و می دانی) انجام شده میباشد. نگارندگان با طرز پژوهش کاربردی, این فرضیه را مبنای بازرسی خود قرار داده اند که: «نقوش گره چینی و دکوری جانور در اجزای گوناگون معماری مسجد , از غنا و امکان آپ تو دیت کردن برخوردارند». بعد از تحقیق های ما یحتاج, معلوم شد که نقوش تیم یادشده, در مسجد الزهرا احمدآباد مشهدانواع انتزاعی, کناره پردازی, گره چینی, اسلیمی و مقرنس قابل تقسیم بندی است که البته هریک از آن ها نیز به دو زیرگونه دیگر تقسیم میشوند. نتیجه ها تحقیق بیانکننده آن میباشد که نقش مایه های جان دار در بنا, میتوانند با اندک تغییراتی در طرح و بعد ها, بر روی مصنوعات و کالبد معماری مدرن نیز به کارگیری شوند. این فرمان میتواند یک منبع غنی فرهنگی را برای هنرمندان و صنعتگران معرفی و طریق سود گیری از آنانرا به دیگر بناهای تاریخی, تعمیم دهد.
در دهه های اخیر در حوزه رئیس و طراحی برنامه شهری, شیوه طرح ریزی پیشرفت محله ای پایدار بسیار مورد اعتنا قرار گرفته میباشد. این راه که مشارکت مردم از مهمترین ارکان مهم آن محسوب می شود, درپی آن میباشد که مردم را در روند متفاوت تصمیم گیری, انجام و تحقیق دخیل و از ظرفیت ها و استعداد هایی که در بین مردم محله وجود دارد, به بهترین شکل استفاده کند. برای اجرای چنین رویکردی در هر شهری بایستی خصوصیات و شرایط آنان مد نظر آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد قرار گیرد و الگوی بومی برای آن تهیه خواهد شد. یک کدام از خصوصیات, سرمایه ها و ارکان مهم محله های شهرهای اسلامی و ایرانی, نهاد مسجد میباشد که معمولا در هر شهر و محله های آن نوعی مرکزیت داشته و کارکردهای مختلفی در طی تاریخ و زمان معاصر برعهده داشته و از این جهت میتواند در الگوی بومی بسط فرهنگی- اجتماعی در سطح محله موءثر و کارآمد باشد. در این پژوهش عملکرد شده است نوعی از گسترش فرهنگی- اجتماعی محله ای ارائه شود که محوریت آن با مسجد باشد, لذا با پیونددادن مطالعات انجام یافته در زمینه ی گسترش محله ای و توسعه و گسترش فرهنگی- اجتماعی و همچنین آثار مو جود در حوزه مسجد و کارکردهای آن, نه مولفه به عنوان مولفه های رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد اصلی گسترش فرهنگی اجتماعی محله ای پایدار مسجد اساس ارائه و از این رهگذر با به کارگیری از روش کیفی و ابزار گفتوگو و مشاهده مشارکتی, اما با این وجود می توان افزایش وحدت و همبستگی محله ای, مورد سازی جهت ارتقا تعاون و مشارکت محله ای و تقویت هویت و تعلق محله ای را به عنوان مثال عوامل و مولفه های مهم اثرگذاری این مسجد در سطح محله اعلام کرد.
مقصود این نوشتهعلمی شناخت جامعه شناسانه مسجد با تکیه بر شناخت گفتوگو های مسجد در ایران زمان معاصر می باشد. سوال اساسی ما این میباشد که چهگونه می اقتدار مسجد را در بستر جامعه مدرن شناخت؟ برای این خواسته به یاری احتساب مذاکره های مسجد, این نهاد را در بستر شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد اجتماعی, فرهنگی و تاریخی آن قرار می دهیم. از این منظر ما طریقه بیرونی فقاهتی به مسجد داریم و درصدد پژوهش مسجد از منظر معارف اسلامی نیستیم. مراد از مصاحبه های مسجد نیز مباحث, نظریات و تلقی های متعدد از مسجد می باشد. این گفتمان ها در هر فرصت و وضعیت تاریخی متناسب حالت خاص هر عصر صورت گرفته اند؛ و در آرا و اثر ها محققان, روحانیان, نویسندگان, رسانه های گروهی و مطبوعات منعکس شدهاست.درین تفحص چهار مذاکره مشتمل بر رای زنی سنتی, مصاحبه سکولار, گفتوگو ایدئولوژیک - انقلابی, و مذاکره ایدئولوژیک - انتقادی به مثابه رای زنی های غالب مسجد در ایران معرفی و ویژگی های هر یک جداگانه بازرسی می گردند. آن گاه با تاکید و تمرکز بر مذاکره ایدئولوژیک انتقادی که بر طبق تحقیقات جامعه شناختی میباشد علاوه بر ارایه نمونه هایی از این تحقیقات, مسایل کنونی مساجد در ایران شناسایی و بازرسی شده اند. قسمت پایانی, فصل مجموعه رهیافت های روش شناختی برای رسیدگی مسجد میباشد.
مسجد یکی از آن نهادهای اجتماعی است که بحث رهبری در آن از اهمیت خاصی برخوردار است. زیرا یکی از عوامل مؤثر در اعتلای مسجد، رهبری معنوی در مسجد است. و سعی کنید در این گونه مساجد عناصر موفقیت رهبری بودن را ارائه دهید. از مدل انتخاب شده محققین با استفاده از روش مصاحبه و مشاهده غیر مشارکتی، مولفه ها و انواع الگوهای منتخب را با این رهبران در مسجد صفا تحلیل کردند. مدل های انتخاب شده در 11 دسته در نظر گرفته شدند و داده های حاصل از مصاحبه ها و گزارش های مشاهده ای در جدولی برای هر دسته تحت عنوان موضوعات کلیدی ارائه شد. داده های هر جدول در واقع حاصل مصاحبه و گزارش های مکتوب است. بر اساس ادبیات رهبری و رفتار سازمانی کدگذاری شده است. پس از مسجد الزهرا احمدآباد مشهد رمزگذاری داده ها الگوی رهبری جامع در مسجد صفا نیز تدوین شد. ادامه فعالیت های کشیش در مسجد. رهبری مشارکتی الگو بودن برای اعضا و پیروان و تعامل خوب آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد با معلمان و جوانان را می توان از عوامل و عنصر اصلی رهبری در صفا مسجد دانست.
شنوایی بهینه در مساجد یکی از ملزومات اساسی طراحی این فضا است و نیاز به هماهنگی صحیح اجزای معماری دارد. شکل پلان و ساختار قالب یکی از مهمترین و مورد مطالعه محققین است، اما در مطالعات میدانی امکان هندسه سازه با مواد جامد وجود ندارد و این سوال چالش اصلی این تحقیق است. هندسه فرم پلان کف یکی از رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد عوامل تعیین کننده برای انتشار صدا در فضای معماری است که در آن هندسه سازه نگهدارنده نیز تاثیرگذار است. هدف از این تحقیق، تحلیل تاثیر هندسه شکل بر کیفیت آکوستیک در ساختار فرمی ستونی مساجد است که در طبقه بندی های حجمی مختلف قابل ارزیابی است. پژوهش حاضر 12 نمونه مختلف از مساجد تاریخی شهر تبریز را با هندسه شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد ساختاری ثابت در چهار دسته حجمی و در سه دسته شکل مستطیل طولی، مستطیل عرضی و مربع تحلیل کرده است. مطالعه حاضر با اندازه گیری های میدانی انجام شده و اندازه گیری های ISO3382 نقل شده است. نویز پس زمینه، زمان خواندن و سطح فشار صدا متغیرهای آکوستیک مورد بررسی قرار می گیرند. نتایج بررسی نشان میدهد که علیرغم اینکه هندسه طولی در مقایسه با سایر نمونههای اندازهگیری متفاوت عمل میکند، هندسه ساختاری به طور کلی بر هندسه شکل ارجح است و بر اساس برداشتهای دوربین صوتی، منجر به تشخیص رفتار صوتی یکسان میشود. در نمونه ها
مسجد، نام جای و در لغت به معنای مکان سجده و عبادت میباشد[1] و در اصطلاح، به مکانی گفته میشود که رده عبادت و خضوع هست. هر چند کلمه مسجد در مورد چهار دیواری خاصی به فعالیت میرود که برای عبادت ساخته شده است، ولی در اسلام تمامی زمین، پاک و پاکیزه میباشد و میتواند سجدهگاه و مسجد مؤمن قرار گیرد.
فرستاده اکرم(ص) در حدیثی بعد از ذکر فضیلت مسجد الحرام و مسجد الأقصی، به ابوذر فرمود: «حیثما ادرکتک الصلاة فصلِّ و الأرض لک مسجد؛[2] هر جا وقت نماز رسید، به عبارتی جا نماز بخوان که سرتاسر زمین برای تو مسجد است».
کلمه و واژه مسجد، با صیغههای گوناگون 29 توشه در قرآن به عمل رفته و در بیشتر مفاد، مراد مسجد الحرام میباشد که تحت عنوان اول مسجد روی زمین شناخته و برای عبادت عموم تاسیس شده است:
) إِنّ أَوّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنّاسِ لَلّذی بِبَکّةَ مُتوشهَکًا وَ هُدًى لِلْعالَمینَ(؛[3]
«اول منزلای که برای عموم قرار داده شدهاست، منزلای می باشد در مکه که مایه برکت و هدایت برای جهانیان است».
مهمترین نقش مسجد، مرکزیت بخشیدن به عبادت مسلمانها می باشد. مسجد محیطی، می باشد که انسان ناپاک نباید وارد آن خواهد شد و فضا و زمین آن می بایست از هر سیرتکامل زشتی محفوظ باشد.
مسجد ضمن مرکزیت برای عبادت، محلی برای نشان دادن اتحاد و هماهنگی امّت و تمسّک جمعی به «حبل الله» چهت نیل به هدف ها الهی و انسانی، مرکزی برای حکومت و بعداز آن، مکانی برای تعلیم و تعلّم بود.
دراین نوشته، کوشش بر این میباشد که علاوه بر شناخت بیشتر با جایگاه و آداب مسجد، وظایف شخص در ازای مسجد و نقش کارآمد آن را در معاش تبیین کنیم و گامی برای رونق بیشتر مساجد برداریم. انشاء الله
الف) منزلت مسجد
مسجد در فرهنگ وتمدن اهل بیت(ع) مهمانمنزل معبود در زمین، منزلت نزول خیرات و برکات آسمانی، منزل تدبیر و عبادت، علاقه و محبت، صفا و صمیمیت، ایثار و بخشش، تجلیگاه پردیس در زمین و تفریحگاه موحّدان می باشد.[4]
نبی اکرم(ص)، در اولین گام برای تشکیل حکومت اسلامی، مسجد النبی مسجد الزهرا احمدآباد مشهد را در مدینه پایهگذاری کرد که اول مقر علمی، سیاسی، اجتماعی و حکومتی اسلام به شمار آمد و تحت عنوان راس یادگرفتن معارف اسلامی و بشر سازی و راءس حکومت و سیاستگذاری شناخته شد.
1. منزل آفریدگار
خدا متعال می فرماید:
)وَ أَنّ الْمَساجِدَ لِلّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللّهِ أَحَدًا([5]؛
«مساجد برای خداست. پس احدی را جز وی نخوانید»؛ یعنی تمامی چیز در مساجد برای خداست و مسجد باید مکان تبلیغ بهاهای الهی باشد.
پیامبر آفریدگار(ص) فرمود: «در تورات درج گردیده است که: منزلهای اینجانب روی زمین، مساجد می باشند. آفرین به هر کس خویش را در منزلاش پاکیزه نماید و آن گاه برای دیدارم به منزلام بیاید. آگاه باشید بر میزبان میباشد که میهمان را گرامی داراست؛ آنان که در ظلماتهای شب به مساجد میروند، بشارت باد بر آن ها به فروغ براق در روز قیامت».[6]
امام راست گو(ع) فرمود: «بر شما باد به رفتن به مساجد؛ چون مساجد، منزلهای آفریدگار در روی زمین میباشند. هر که پاکیزه وارد آنان خواهد شد، معبود او را از گناهانش پاک مینماید و او را در زمره زائران خودش مینویسد. پس در مساجد بسیار نماز و دعا بخوانید.[7]
در حدیث قدسی آمده هست: «مساجد منزلهای اینجانب در زمین می باشند. مساجد برای اهل عرش نورافشانی مینمایند؛ همانطور که ستارگان برای اهل زمین میدرخشند».[8]
2. منزل پرهیزکاران
پیامبر خدا(ص) فرمود: «المَسجِد بَیتُ کُلِّ تَقیٍ؛[9]
«مسجد، منزل هر پرهیزکار است».
در حدیث دیگر فرمود:
«مساجد، منزل پرهیزکاران میباشد و هر کس مسجد منزلاش باشد، خدا آسایش، ادب و عبور از صراط را برای وی ضمانت مینماید».[10]
3. منزل مؤمن
از رسول اکرم(ص) نقل شده است که فرمود: «المَسجِدُ بَیتُ کُلِّ مُؤمِنٍ؛[11] مسجد، منزل هر مؤمن میباشد».
4. مقام پیامبران
پیامبر گرامی(ص) فرمود: «المَساجِدُ مَجالسُ الأنبیاءِ؛[12] مساجد، منزلت پیامبران میباشد».
5. برگزیدگان جای
فرستاده خدا(ص) فرمود: «خَیرُ البِقاعِ المَسجِدُ وَ شَرُّ البِقاعِ الأسواقُ؛[13] شایسته ترین جای ها مسجد میباشد و بدترین آن ها بازار میباشد».
6. دوست داستنیترین جای
امام علی(ع) فرمود: «هر کس بخواهد به مسجد وارد خواهد شد، با متانت و آرامش وارد شود؛ زیرا مساجد، منزلهای پروردگار و محبوبترین زمینها نزد خداست و محبوبترین شخص پیش آفریدگار، کسی است که نخستین از همه وارد مسجد و بعد از کلیه، از آن بیرون گردد».[14]
رسول اکرم(ص) فرمود: «نشستن در مسجد برای اینجانب بهتر از نشستن رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد در فردوس است؛ چون در پردیس خشنودی خودم فراهم میشود و در مسجد خشنودی آفریدگار به دست میاید».[15]
و در ذکر دیگری فرمود: «أَحبُّ البِلاد اِلَی اللهِ مَساجِدُها وَ أبغَضُ البِلادِ إِلَی اللهِ اَسواقُها؛[16] دوستداشتنیترین جا پیش آفریدگار مساجد، و مبغوضترین زمین پیش معبود بازارها میباشند».
7. ساختن مسجد
از آنجا که مساجد در اسلام جایگاه بسیار مهمی دارا هستند، بر ساختن و تعمیر مسجد تأکید متعددی گردیده است. پیامبر اکرم(ص) فرمود: «مَن بَنی مَسجِداً وَلَو مَفحَصَ قَطاةٍ بَنَی اللهُ لَهُ بَیتاً فی الجَنَّةِ؛[17] هر که مسجد بسازد، در شرایطیکه چه به اندازه خوابگاه مرغ سنگخوارهای باشد، خداوند برای وی در پردیس منزلای میسازد».
ولی زمانی ساختن مسجد باارزش میباشد و این همه اجر داراست که مقصود از تشکیل داد آن، اعلای کلمه توحید و تبلیغ فرهنگ اسلام ناب و مدرسه پیامبران و امامان معصوم(ع) باشد؛ البته درحالتی که مقصود غیر الهی و شیطانی باشد، خیر صرفا بها و ثوابی ندارد، بلکه آفریننده آن مؤاخذه گردد. از این رو، خدا از اولین بانی مسجد در اسلام که مسجد قبا را ساخت، به این شکل خیال مینماید:
)لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التّقْوى مِنْ أَوّلِ یَوْمٍ أَحَقّ أَنْ تَقُومَ فیهِ فیهِ رِجالٌ یُحِبّونَ أَنْ یَتَطَهّرُوا وَ اللّهُ یُحِبّ الْمُطّهِّرینَ(؛[18]
«مسجدی که از روز ابتدا مطابق زهد سازه گردیده، سزاوارتر میباشد که در آن به نماز قیام کنی؛ زیرا درین مسجد کسانی هستند که دوست دارا هستند پاک و پاک شوند و آفریدگار پاکیزگان را دوست داراست».
ولی معبود به کسانی که با هدف های دیگر مسجد ساختند، خیر صرفا ثوابی نمیدهد، بلکه با آن ها به شدّت واکنش مینماید و آنان را منافق به شمار می آورد:
)وَ الّذینَ اتّخَذُوا مَسْجِدًا ضِرارًا وَ کُفْرًا وَ تَفْریقًا بَیْنَ الْمُؤْمِنینَ وَ إِرْصادًا لِمَنْ حارَبَ اللّهَ وَ رَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَیَحْلِفُنّ إِنْ أَرَدْنا إِلاّ الْحُسْنى وَ اللّهُ یَشْهَدُ إِنّهُمْ لَکاذِبُونَ( [19]؛
«منافقان اشخاصیاند که مسجدی ساختند به خواسته ضرر و زیان رساندن به فرستاده و مؤمنان و تقویت کفر و تشکیل داد تفرقه بین مؤمنان و کمینگاه برای کسانی که باایمان و پیامبرش نبرد کرده بودند، و آنان عهد خیال مینمایند که نظری جز خوبی نداشتهایم امّا پروردگار سند میدهد که لاف میگویند».
بعد از آن آفریدگار اضافه مینماید:
) لا تَقُمْ فیهِ أبداً(؛
«هیچ وقت در آن مسجد نماز اقامه مکن یا این که هیچ وقت در آن مسجد نایست».
از این نشانهها بر میاید که «مسجدسازی» بایستی مطابق تقوای الهی نهادگذاری خواهد شد و هدف این باشد که معبود در آنجا عبادت و بزرگ داشته شود و محل اجتماع کسانی باشد که علاقه دارند به سوی خدا جنبش نمایند و خویش را پاک و پاکیزه سازند و خودسازی نمایند و هدف ها الهی آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد را در آنجا به ایفا درآورند. و مسجد بایستی مرکزی برای اجتماع و اتحاد مسلمانان باشد و عایدی اسلام و مسلمین در آن گزینه توجه قرار گیرد، خیر اینکه محلّ باندبازی و تفرقه و ضرر رساندن به مسلمانها و موجب بدبینی به آفریدگار باشد و در آن بی دینی و الحاد و بی دینی تقویت خواهد شد.
در آیه دیگر، قرآن صریحاً میفرماید:
)ما کانَ لِلْمُشْرِکینَ أَنْ یَعْمُرُوا مَساجِدَ اللّهِ فرمانرواِدینَ عَلى أَنْفُسِهِمْ بِالْکُفْرِ أُولئِکَ حَبِطَتْ أَعْمتاعُهُمْ وَ فِی النّارِ هُمْ خالِدُونَ([20]؛
«مشرکان را نرسد که مساجد پروردگار را آباد نمایند، با آنکه خویش شاهد کفر خویشتناند؛ چه اینکه جاری ساختن آن ها بیاجز و فسخ میباشد و خویش در دوزخ و جهنم جاوداناند».
بعد میفرماید: )إِنّما یَعْمُرُ مَساجِدَ اللّهِ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَ الْیَوْمِ اْلآخِرِ وَ أَقامَ الصّلاةَ وَ آتَى الزّکاةَ وَ لَمْ یَخْشَ إِلاّ اللّهَ فَعَسى أُولئِکَ أَنْ یَکُونُوا مِنَ الْمُهْتَآیینَ[21](؛
«مسجدهای خدا را فقط کسی آباد مینماید که به آفریدگار و روز جزا ایمان داراست، نماز به پا نماید، زکات دهد و جز از پروردگار نترسد. باشد که آن ها از هدایت یافتگان باشند».
گروهی از مفسران معتقدند که خواسته، عمران ظاهری وجود ندارد بلکه این کلمه و واژه بر عمران معنوی نیز دلالت داراست که به عبارتی آباد نگاهداشتن مساجد و حضور در آن ها برای ادای نماز و شغل های سودمند می باشد؛ چنان که میبدی در تفسیرش گفته است: «عمارت مسجد، آمدن و نشستن در آن میباشد و به قولی، بالا بردن بنای مسجد و پسندیده کردن آن و به قولی عمارت مسجد، عبادت کردن، نماز تلاوت و طواف در آن میباشد».[22] آیت الله مکارم شیرازی نیز میفرماید: «آیه مضمون وسیعی داراست و تمامی کارها را شامل میشود».[23] زمخشری نیز بعداز نقل هر دو حیث از نبی اکرم(ص) نقل مینماید که پروردگار فرمود: «إِنَّ بُیوتی فی ألارضِ المَساجِدَ، وَ أنَّ زُوّاری فیها عُمّارُها؛[24] مساجد، منزلهای اینجانب در زمین میباشند و در بین آبادکنندگان مساجد، همانا ملاقات کنندگان اینجانب قرار دارا هستند».
8. آبادی معنوی مساجد
روزی رسول آفریدگار(ص) خطاب به ابوذر فرمود: «در تعمیر و آبادانی مساجد تلاش کن که اجر آن از حوزه خداوند، فردوس میباشد».
ابوذر پرسید: مساجد را چهطور آباد کنیم؟
پیامبر(ص) فرمود: «در مساجد با صدای بلند حرف نگویید، حرف فسخ و سخن اشتباه نزنید و خریدوفروش و داد و ستد نکنید. ای اباذر! تا در مسجد هستی، تلاش کن یاوه و بیهوده نگویی و اگر این تعدادی فرمان را رعایت نکردی، روز قیامت جز خویشتن را نکوهش و ملامت نکن».[25]
امام درستگو(ع) از فرستاده اکرم(ص) نقل مینماید که فرمود: «زیرا خداوند تعالی و بلندمرتبه ببیند که اهل یک آبادی (شهر یا این که روستا) در نافرمانی وی زیادهروی کردهاند، البته بین آن ها سه بدن مسلمان (حقیقی و واقعی) است، خطاب فرماید: «ای گناهکاران و افرادی که از امرهای اینجانب رمز برتافتهاید! در صورتیکه میان شما مؤمنانی نبودند که با یکدیگر کریم ومهرباناند و با نمازگزاردنشان، زمین و مساجد منرا آباد میگردانند، و در سحرگاهان استغفار مینمایند، عذابم را بر شما فرود میآوردم».
مرحوم نوری در ذیل حدیث سابق الذکر مینویسد: «حدیث درین مضمون صحت دارد که خواسته از عمران مساجد، دایر نگاهداشتن آنان توسط نماز، دعا، خاطر آفریدگار، تلاوت قرآن و جز اینهاست، خیر تعمیر و ترمیم سقف و دیوار آن».[26]
یک نکته
گاهی انسان نمیتواند در مسجد حضور یابد و به دلایلی بایستی فریضه نماز را در منزل بجا آورد. از این رو، در اسلام پیشنهاد گردیدهاست که اتاقی را برای نماز و رمز و نیاز تخصیص دهد؛ همانگونه که امروزه نمازخانههایی را در اداره ها، هواپیماها و .... تخصیص دادهاند. امام راست گو(ع) در طومارای به فردی به اسم مسمع نوشت: «دوست دارم که یکی از اتاقهای مقام را مسجد قرار دهی».[27] آن حضرت در حدیث دیگری فرمود: «علی(ع) در خانه خویش اتاقی را که خیر شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد خرد بود و خیر گرانقدر، اختصاصی نمازش قرار داده بود».[28]
اما پرنور می باشد کهاین امر نباید موجب خواهد شد که آدم حضور کمتری در مساجد پیدا نماید. از اینرو، بر حضور در مساجد همگانی، به خصوص مساجدی که خصوصیت خاص داراهستند، بسیار تأکید و اجرهای متعددی برای نماز خواندن در در آنها نقل شده هست.
9. آثار رفتن به مسجد
امام راستگو(ع) فرمود: «اینجانب مَشی إلی المَسجِدِ، لَم یَضَع رِجلَهُ عَلی رَطبٍ وَلا یابِسٍ إلاّ سَبّحَت لَهُ الارضُ إلی الأرضینَ السابِعةَ؛[29] هر کس به طرف مسجد گام بردارد، پایش را بر خیس و کم آبی نمیگذارد، جز آنکه زمین تا طبقه هفتمش برای وی تسبیح می گوید».
فرستاده اکرم(ص) فرمود: «بشارت باد بر عده ای که در تاریکی شب به طرف مساجد می روند به نوری که در روز قیامت برای آنان پیدا میگردد».[30]
در ذکر دیگری فرمود: «هر کس برای کمپانی در نماز جماعت به مسجدی رود، برای هر قدمی که بر میدارد، هفتاد هزار حسنه برایش نوشته خواهد شد و به به عبارتی اندازه درجاتش بالا رود و در صورتیکه در آن فعلا بمیرد، خدا هفتاد هزار فرشته بگمارد که در قبرش به دیدار وی مراحل و انیس تنهایی وی باشند و تا وقتیکه برانگیخته خواهد شد، برایش آمرزش بخواهند».[31]
10. حضور در مسجد
فرستاده اکرم(ص) به ابوذر فرمود: «ای اباذر! مادامی که تو در مسجد هستی، خداوند در مقابل هر نفسی که میکشی، یک سکو در بهشت به تو عطا مینماید و ملائکه بر تو سلام میفرستند و برای تو برای هر نفس در مسجد، ده حسنه مینویسند و ده گناه از تو منزه مینمایند».[32]
و در حدیث دیگری فرمود: در مسجد به انتظار نماز نشستن، عبادت هست، مگر آنکه حدثی از وی رمز زند ». پهنا شد: ای فرستاده خدا! حدث چیست؟ فرمود: «غایب بودن کردن».[33]
11. اجر نماز در مسجد
پیامبر اکرم(ص) فرمود: «نماز در مسجد اینجانب (مسجد النبی(ص)) پیش معبود، مساوی ده هزار نماز در مساجد دیگر است، مگر در مسجد الحرام که نماز در آن، معادل صد هزار رکعت هست».[34]
امیرمؤمنان(ع) فرمود: «اجر نماز در بیتالمقدس، مساوی هزار رکعت نماز هست و نماز در مسجد اعظم (جامع)، موازی صد نماز می باشد و نماز در مسجد محله و بستگان ،اجر 25 رکعت نماز را داراست و در مسجد بازار، دوازده موازی نماز میباشد و نماز در منزل، به اندازه یک نماز اجر دارااست».[35]
حضرت امام خمینی(ره) می فرماید:
«در شرع مقدس اسلام بسیار سفارش گردیده است که نماز را در مسجد بخوانند و بهتر از کلیه مسجدها، مسجد الحرام میباشد و بعد مسجد پیامبر اسلام(ص)، آنگاه مسجد کوفه، آنگاه مسجد بیت المقدس، بعد از آن مسجد جامع هر شهر و سپس مسجد محله و بعد از مسجد محله، مسجد بازار است».
و سپس میفرماید: «زیاد رفتن به مسجد و رفتن به مسجدی که نمازگزار ندارد، مستحب میباشد و اهالی مسجد در شرایطیکه عذری نداشته باشد، مکروه می باشد در غیر مسجد نماز بخواند».[36]
12. بیتوجهی به مسجد
در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) آمده است که فرمود: «لا صَلاةَ لِجارِ المَسجِد إلاّ فی المَسجدِ؛[37] نمازی برای اهل یک محل مسجد وجود ندارد، مگر در مسجد».
در حدیث دیگر فرمود: «هر کس در مسجد ندای نماز را بشنود و فارغ از انگیزه از آن بیرون شود، منافق است، مگر اینکه قصد برگشت داشته باشد».[38]
امام امت(ره) فرموده می باشد: «مستحب است انسان با هر که در مسجد حاضر نمیشود، طعام نخورد و در امور با وی مشاوره نکند و اهل یک محل وی نشود و از وی زن نگیرد و به وی زن ندهد».[39]
و از امام صادق(ع) گفته شده که فرمود: «مساجد از همسایگانش که آن را زیارت نکردند، نزد معبود گلایه کردند. خداوند به آن ها وحی کرد: به عزت و جلالم عهد که نمازشان را نپذیرم و عدل و داد آنها را فی مابین عموم آشکار نسازم و رحمت اینجانب به آنها نرسد و در بهشتم در مجاورت خود قرارشان ندهم».[40]
ب) آداب مسجد
1. آداب ورود به مسجد
امیرمؤمنان(ع) فرمود: «کسی که بخواهد وارد مسجد گردد، مودب و ادب وارد شود؛ چون مساجد، منزلهای آفریدگار و دوستداشتنیترین محلها پیش معبود میباشند».[41]
از اهل بیت(ع) آورده شده که فرمودهاند: «خوب آن میباشد که هنگام ورود به مسجد، شروع با پای راست وارد شوی و هنگام خروج، با پای چپ بیرون شوی».[42]
فرستاده اکرم(ص) فرمود: «لا تَدخُلِ المَسجِدَ إلاّ بِالطَّهارَة وَ مَن دَخلَ مَسجِداً بِغَیرِ الطَّهارَِةِ فَالمَسجِدُ خَصمُهُ؛[43] وارد مسجد نشو، مگر با طهارت، و هر کس سوای آن وارد شود، مسجد معاند وی خواهد بود».
فاطمه زهرا(س) فرمود:
«نبی زمانی که باطن مسجد میشد، اینگونه میفرمود: «بِسم اللهِ، اللَّهُم صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ فَاغفِر ذُنُوبی وَ افتَح أبوابَ رَحمَتِک؛ به اسم پروردگار، خدایا! بر محمد و آلش سلام بفرست، و گناهانم را ببخش و درهای عفووبخشش خویش را برایم گشوده کن».[44]
2. آداب حضور در مسجد
امام صادق(ع) فرمود: «هر گاه درون مسجد شدی، حمد و سپاس پروردگار بگو و بر نبی صلوات بفرست».[45] رسول اکرم(ص) فرمود: «مساجد را گذرگاه قرار ندهید، مگر اینکه دو رکعت در آن نماز بخوانید».[46] امیرمؤمنان(ع) فرمود: «سنت این هست که هنگامی در مسجد مینشینی، رو به قبله باشی».[47] رسول خدا(ص) فرمود: «ای اباذر! هر نشستی در مسجد بیهوده می باشد، مگر نماز تلاوت یا این که بیان اعلام کردن، پیدانش بودن و سؤال علمی کردن».[48]
در ذکر دیگری از آن حضرت آمده میباشد: «اِنَّما نُصِبَتِ المَساجِدُ لِلقُرآنِ؛[49] همانا مساجد برای قرآن سازه نهاده گردیدهاند».
طبق این ذکر، مساجد مکانی برای آشنایی، شناساندن و آموزش قرآن و حقایق آن و اجرای اپلیکیشنها و دستورهای آن می بایست باشد؛ چنان که در بعد از ظهر نبی اکرم(ص) و امامان(ع) اینگونه بود.
بدین ترتیب باید مساجد را عملاً تکریم و احترام آن ها را محافظت کنیم و درحد قدرت از آن ها بهره برگیریم و از آنچه در شأن مساجد و منزلهای خدا وجود ندارد، بپرهیزیم.
در حدیثی از امام صادق(ع) آمده میباشد: «إنّما اُمِرْنا بِتَوسیعِ المَساجدِ لأنّها بُیوُتُ اللهِ فِی الأرض؛[50] ما مأمور به بزرگداشت مساجد گردیدهایم؛ چون مساجد، منزلهای خدا در روی زمین به شمار می آیند».
در مکان دیگر فرمود: هر کس مسجد را گرامی و از افکندن آب دهن و بینی در آن دوری نماید، در روز قیامت در حالی به لقای الهی نائل شود که شادمان است و طومار اعمالش به دست راستش داده میشود».[51]
3. شغل های ناروا در مسجد
امام درستگو(ع) فرمود: «جَنِّبُوا مَساجِدَکُم الشِّراءَ وَالبَیْعَ»؛[52] مساجد خویش را از دادوستد بدور نگهدارید».
فرستاده اکرم(ص) فرمود: «ورود به مسجد برای اشخاص جُنب و حایض، روا وجود ندارد».[53]
در ذکر دیگری فرمود: «سخن ناروا در مسجد، حسنات را می خورد؛ آن سیرتکامل که گاو و گوسفندان علفها را میخورند».[54]
و فرمود: «مَن اسمَ فِی المَسجدِ بِغَیرِ عُذرٍ إبتَلاهُ اللهُ بَلاءً لازَوالَ لَهُ؛[55] هر که بدون عذر در مسجد بخوابد، معبود او را به بلایی گرفتار مینماید که از فی مابین رفتنی وجود ندارد».
امیداست با منفعتگیری هر چه بیشتر از دستورهای گران بها مدرسه اهل بیت(ع)، روز به روز شاهد پررونقخیس شدن مساجد باشیم. انشاء الله
یک مسجد
مقدمه
مسجد منزل خداوند و مقوله پیامبران و رسولان وحی و اما مؤمنان میباشد. مسجد فردیس مکانی در عالم میباشد و فقط جایی میباشد که می اقتدار با حضور در آن به حاشیه دریا وقار و ایمان رسید. جایی که میتوانید با پشت کردن به حجت مطلق پروردگار باشید و با آرزوی و تکیه به وی در پله های پرورش و کمال گام بردارید. آشنایی بیشتر این جای مقدس و آشنایی مشخصات، قضاوت ها و روایت های پیرامون آن به دیدن عمیق این جای یاری می نماید.
از آنجایی که اسلام فقهی ساخته دست انسان میباشد و غرض از فقه و یاد دادن، ساختن و تربیت آدم میباشد، از همگی ابزار و امکانات درین راستا به کار گیری میشود.
مسجد در فرهنگ و تمدن اسلامی خویش مقام بسیار بالایی دارااست، جای و فرصتی برای ساختن و تربیت عموم میباشد.
انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران نیز با اصل و مضمون رسمی خویش دختر مسجد میباشد و یقیناً صرفا در مسجد می قدرت معاش کرد. سخنان و رهنمودهای بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی (ره) و موضع منزلت معظم رهبری حضرت آیت الله اعظمی کاملی مدظله العالی در امر منزلت مسجد در عالم اسلام دراین منظر دارای اهمیت میباشد. .
کانون جذب عمل مساجد در راستای رواج تمدن مسجدی و جذب قشرها متفاوت به ویژه جوان ها به مسجد ساختوساز شد.
وضعیت جغرافیایی
مدیر سازمان سنجش اثرها مساجد تشکیل شده در طهران - خیابان جمهوری اسلامی، خیابان دانمارکی جنوبی، نبش کوچه عطار، پلاک 188، خیابان جمهوری اسلامی، پلاک 188.
از روش پیاده سازی و سیر روند عملیاتی
آیت الله العظمی مهدوی کنی در سال 1368 به فرمان منزلت معظم رهبری بر اساس ایجاد کرد و ساختوساز راس توسل به اثر ها مساجد و امامت این سازه را بر عهده داشت.
سرپرست دسته مرکز در بالا عجت الله العظمی مهدوی کنی بود که مسجد الزهرا احمدآباد مشهد به جهت طراحی برنامه به عمل خویش ادامه نداد، به این ترتیب طبق فرمان دیگری از جایگاه معظم رهبری، سرپرستی دسته راءس به گراند واگذار شد. آیت الله محی الدین انوری. بنا در آبان 1380 به درخواست جایگاه معظم رهبری کمیته تشکیلاتی را برای تغییر و تحول ساختار و کارایی راءس تأسیس کرد.
سرپرستی هیئت شورا را آیت الله العظمی محی الدین انوری برعهده گرفت، از این رو سرپرستی هیئت رسیدگی، شغل مسجد آیت الله العظمی ابراهیمی را عهده دار شد. مبنی بر حکم رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت الله خامنه ای، شورایی متشکل از 9 نفر گزینش شدند - اسامی اعضای این شورا به تفصیل پایین میباشد:
1- آیت الله العظمی انوری مدیریت شورا
2- خوجه درود و المسلمین ابراهیمی... مدیر راءس نظارت اثرها مساجد.
3- سید رضا تکوی حجه السلام و المسلمین ... مدیریت شورای بنیان سیاسی مرزو بوم ائمه جمعه.
4- حجه السلام و نمازگزاران مسلمین.
5- حجه السلام و المسلمین زکری ........ علامت دهنده منزلت رهبری در سازمان حج و زیارت میباشد.
6- حجت الاسلام والمسلمین مصلحی .......نماینده مقام البته فقید در بسیج.
7- حجةالاسلام والمسلمین سعیدی...نماینده رهبری بهتر سپاه پاسداران.
8- جناب آقای باغبانی ...... رئیس و مسئول دادگاه نه میهن
9- جناب آقای دکتر معالج حماشی ..... مدیر سازمان تبلیغات اسلامی
راس مطالعه به فعالیت مساجد عینی
هدف ها کلی
درباره محاسن مسجد و غرض مهم امام جماعت کلیسا و ضرورت رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد برگزاری اپ های متفاوت فرهنگی و تبلیغی مسجد، کارایی برای تسهیل و انحراف از فروپاشی مسجد و به صورت خلاصه سازمان. اثرها مرتبط با مساجد و امامان خاص کلیسا.
هدف ها اینجانب
رضایت همگانی از فعالیت مساجد
پرورش معنوی مساجد
ساخت علت در مساجد
استعمال بیشتر از جوان ها در شغل های مربوط به مساجد
توسعه و گسترش تمدن مسجد و جذب نشریات گوناگون به ویژه جوان ها
برای هدف ها سازمانی
مقصود از معمولیسازی شغل، استعمال مطلوب از ابزارهای جانور با یادگیری مداوم و همیشگی از روش دشوارکوشی وظایف میباشد. عدم سازماندهی سبب شد تا تصمیمات و آرای غلط درباره ی فعالیت مسجد و استقرار غلط نیروها در مناصب اساسی گرفته خواهد شد.
عمده ترین وظایفی که می قدرت در سازمان جاری ساختن اعطا کرد به گستردن ذیل میباشد:
1- سازماندهی امامان از دولت ها مرزی و مرزی الف) به کارگیری از جوان ها
ب) تعیین امام جماعت برای مساجد غیرفعال و نصفه فعال
۲- بکارگیری نیروی کار مجموع وقت و پرداخت مخارج معاش و جذب اشخاص راستگو
3- تعیین توسعه فعالیت تمامی فعالان
4- تعیین مدیر برای شغل های اداری
5- ساختار، وظایف و نوع شغل هیأت مدیره معین و معلوم میباشد.
عمل راس پردازش عمل مسجد
1- شغل کلیساها را که در خطبه پیشین توضیح داده شد، سازماندهی نمائید.
2- اعزام مبلغان شرعی برای تحقق هدف ها الهی و معنوی
3- رابطه و هماهنگی در میان مساجد در اجرای کارها مذهبی، تاریخی، فرهنگی و...
4- گزینش جزئيات وظايف فعالين آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد مساجد و بررسي حسن جاری ساختن وظايف
5- گزینش ائمه جماعت مسجد و اتخاذ تصمیم از شهرداری رأس
6-رابطه و هماهنگ شدن با بقیه استانها
7- سفیر نمایندگان راءس جهت آگهی از حالت اداره شغل مسجد
8. پژوهش به شکایات از ائمه جماعت یا این که بقیه فعالان اعمال وظایف دیگر در مسجد.
9- همایش ها و جلسات سالیانه ائمه جماعات مجالس استانی جهت اشاره به مشکلات و محدودیت ها و انتخاب شیوه های تدوین راهکارها و نرم افزار های اجل.
10- طریق رابطه با بقیه سازمان ها از روش فعالیت شورای هماهنگی
11- اطلاعیه های کانون از روش نامه هفتگی مسجد گلبانگ و ماهنامه مسجد (مدیریت مسئول: حسین سبحانی نیا - مالک امتیاز: محی الدین انوری و تحت لحاظ شورای بهتر نویسندگان) و کتب و مجلات فراوان. در حوزه دانش - مدیر. . خاصیت ادغام ها
12- مدیر مرتبط با سازمان خدام و هیأت امنا
13- رابطه بی واسطه با عموم به مراد رفع ایرادات متعدد در حوزه مساجد
14- گزینش توسعه وظایف پرسنل به شیوه شورای معاونین و معاونت طرح و درخواست به سمت سر گروهی دسته مدیریت جمهور.
خطاها مرکز
1- از آنجایی که مسئول تفحص به عمل های مساجد با عوام مردم رابطه بی واسطه داراست و حضور خاصی ندارد، نحوه پندار عموم نسبت به شغل کانون خطا میباشد. به عنوان مثالً برخی ها مشکلاتشان را جلوی راءس مطرح می نمایند و خط مش حلشان را میخواهند حتی چنانچه کاری به راواس نداشته باشند.
2- یعنی همانگونه که گفتند راس تماس مساجد با سازمان ها و سازمان های گوناگون مرتبط میباشد و این خودش یک اختلال تولید می نماید و آن این میباشد که تمامی ارگان ها و سازمان ها به نوعی در شغل مساجد شرکت کردن می نمایند. ، و بر طبق نرم افزار های شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد خودشان ایده ها خودشان را درباره مساجد داراهستند، طرح ریزی می نمایند و تصمیم میگیرند.
3- عدم توافق و هماهنگی نیکی فی مابین ائمه کشورهای اهل یک محل برای قابل انعطاف افزارهای ادیان گوناگون و ... وجود داراست.
4- تعداد و حجم شغل های راءس و تمرکز این عمل ها در هر مسجد
5- کهولت سن تولیت مسجد
6- حضور فعال و مؤثر جوان ها در عمل های مساجد
7- هیئت با ساختاری واکنش کرد که وابسته به آن وجود ندارد و خویش را جدا از رهبر نمی داند و نیازی به هماهنگ شدن با راس ندارد.
8- سرپرست مساجد عموماً در دورنما مساجد میباشد و به تدریج با کارگران مساجد تعامل داراست.
9- مدیران مساجد و مساجد کمتر فعالیت تبلیغاتی اعمال میدهند
10- غرض سازمان و مدیریت، عنوانی میباشد خیر اجرایی و بخشنامه ای و در مواقعی آیتم دوم ضروری میباشد، اما بر خلاف با غرض سازمان میباشد.
11- تعیین مخارج مرکز مرتبط با بنیاد رهبری غیر انتفاعی و مرکز و فارغ از دولت میباشد.
گونه های مسیرهای اداری مسجد
1- مساجد دولتی: مساجدی که از میزان دارایی ها و اعتبارات دولتی تشکیلشده و به وسیله اداره ها شرکتی ارگان های دولتی اداره میگردد.
2- مساجد همگانی یا این که مساجد همگانی: مساجدی که به وسیله عموم ساخته میگردند و همگی روند ایجاد کرد و محافظت و مدیر و کاربرد بر عهده مردم میباشد. اکثر مساجد مرزو بوم از این دسته میباشند.
3- اوقاف یا این که مساجد ارثی: مساجدی که معمولاً فرد در آن مبادرت به ساختوساز می نماید کهاین سازه مطابق وقف زمین وجود ندارد، بلکه بر طبق دارایی خویش به اسم سپرده میباشد یا این که فردی از طرف وی اداره مسجد را بر عهده میگیرد. و حجم رئیس مسجد به ارثیه آن بستگی داراست. این زمان بی نقص از مساجد عموما بوسیله اشخاص یا این که خانواده ها اداره میگردد.
منابع انسانی
مهمترین نیروی انسانی در مسجد عبارتند از:
1- امام جماعت
2- مخلوق
3- رمز مسجد
4- کمیته مسئول
برای هر منبع انسانی نام برده، شخص مسئول (برهان طرح ریزی و برنامه) وظایف پایین را به شرح تفصیل میدهد:
وظایف کلیسای اسلامی
1- 3 سکو صبح، ظهر، مغرب، مغرب و عشا را به جماعت بخواند
۲- حضور فعال و زبده در همه شئون مذهبی، اجتماعی و سیاسی
3- پاسخگوی سؤالات و مسائل دینی ما، به نیازهای مشتریان و نمازگزاران به ویژه جوان ها.
4- به عنوان مثال احکام فقهی و معارف اسلامی برای نمازگزاران
5- عبارات تلاوت دعا و همینطور قرآن کریم را بیاموزید
6- اقامه نمازهای نادر وقت و گفتگوهای کوتاه، دیدنی، نو و منظم میان نماز
7- خلق منطقی و شیوه های رایج - حل بهتر و منطقی مورد
8- مؤمنان را به تاسی از شئون اسلامی و اخلاقی و غیره موعظه و هدایت نماید
وظایف خادم مسجد
1- هنگام نماز (صبح، ظهر، بعدازظهر، مغرب، مغرب) اذان از روش نوار یا این که بلندگو پخش میشود.
2- اجرای اوامر و اوامر مسئول ایجاد کرد و سرویس ها مسجد
- مدد و حراست از تک تک اموال مسجد
4- گشودن درب مسجد پیش از استارت نماز یومیه
5- احترام به کرامت و احترام زائرین و مؤمنان مسجد
6- همیاری با برگزارکنندگان مراسم و مجالس ترحیم
7- به استعلام مساجد جواب داده و به مسئولین مربوطه مسجد ارسال فرمایید.
8- نظافت آراسته گرمابه و دستشویی در حین روز و ....
وظایف مدیر مسجد
1- اداره مسجد به عنوان سازمان معنوی مطابق هماهنگی نیروی مادی و انسانی چهت نیل به هدف ها الهی و معنوی.
2- گزینش اشخاصی که مسئولیت عمل های متعدد مسجد را در مجمع اداری به عهده خواهند داشت.
3- جاری ساختن و پیگیری کارها ارجاع گردیده بوسیله هیأت امنا
4- گزارش عمل بخش های گوناگون مسجد (معدود و کم یاب و قسمتی که ترازو توفیق و ناکامی آن نصیب را می سنجد) به مدیر شورای خوب.
5- تنظیم و ثبت تصمیمات اساسی از گردهمایی هیأت امنا
6- اشاره به مجوزهای مرتبط با اعضای هیئت مدیره و واحدهای پایین آن
7- مسئول همه پیوندها با مسجد خارج از
8- پژوهش دائمی راجع به همگی شغل های بخشهای تابعه
9- در ادامه خطاهای درایو
10- رینگ ای که همگی واحدها را به تابلوی تراست متصل می نماید
11- مسئول گردهمایی هیأت امنا در غیاب امام در گردهمایی (به اکانت رفاه میباشد) و غیره.
مأموریت هیئت مدیره مسجد
1- تدوين شیوه نامه و تبيين وظايف هيأت امناي مسجد - مديران و مسئولان واحدهاي متعدد مسجد.
2- استیناف به همه کارها مرتبط با مسجد
3-ارائه طرح نو و استقرار نرمافزار اصلی مسجد در کلیه موضوع ها
4- به نقل از های ارائه گردیده بوسیله رئیس مسجد درباره ی تلاش و عمل زیرمجموعه های مدیر مسجد گوش دهید.
5- گوش دادن به نقل از های منظم و هفتگی از اتفاق ها و اتفاقات مسجد و محل وقوع حادثه ها.
6- تصمیم گیری در خصوص دعوت از سخنرانان یا این که وعاظ برای روز ها محرم-رمضان و بقیه مناسبت های اسلامی-ملی.
7- تعیین مدیر کلیسا
اعضای هیئت مسجد
- مدیریت: امام جماعت مسجد
- نایب مدیر: مدیر کلیسا
- اعضاوجوارح: 5 نفر در نمازگزاران متفاوت
- نمایندگان: نماینده بانوان (با رای)، نماینده جوان ها (با رای) و فرمانده ستاد بسیج
ساختار رئیس مسجد پیشنهادی
1- نوحه خان مسجد: مدیریت هیأت امناء و رئیس مسجد، فعالیت وزیر مسجد در مقاله قبلی مطرح شد.
2- مسئول بسیج یا این که یک کدام از اعضای توانمند هیأت امناء: نائب رئیس وظایف رئیس مسجد در منزلت محافظت امنیت و ارزشها به مسئولیت بسیج خویش.
3- مسئول کانون مسجد: مسئول کارها فرهنگی، وظایف: برگزاری منظم مباحث فرهنگی و آموزشی برای قشرها متفاوت به ویژه برای جوان ها - تشکیل داد کتابخانه فارغ از نیاز به حضور در مسجد.
4- عضو کمیته حوادث و آگهی. وظایف: استعمال و دعوت از هنرمندان و دوست داران - به کارگیری از امکانات پخش صوتی و تصویری - برگزاری مراسم مذهبی و تاریخی و .... در مسجد
5- عضو هیئت مدیره: کارها مالی و خرید
مسئولیت ها: شناسایی اشخاص و جای ها برای ساختوساز منابع استوار برای عملیات با صرفه مسجد
مراسم تدفین در عهد ساسانی
، نقش رستم و تخت جمشید در مسافت اندکی از یکدیگر قرار داراهستند و رابطه تنگاتنگی با اتفاق ها و تاریخ زمان ساسانی داراهستند علاوه بر آنکه شهر استخر، محل تولد آیینی پادشاهان ساسانی میباشد. از آنجا که شهر استخر تا سده ۵ زمان اسلامی معتبر میباشد از این رو منابع اطلاعاتی متنوعی درین ناحیه بدست آمده. کتیبههایی که کشف گردیده بیشتر وابسته به آخرها عصر ساسانی و اوایل اسلامی میباشد و بیشتر این کتیبهها در پوسته کتیبه سنگ گور می باشند. ولی آنچه اخیرا از کتیبههای این حیطه کشف گردیده، مدرک بر وجود کتیبههای سری در پوسته اندرزها و پیامهایی میباشد مسجد الزهرا مشهد که گذشتگان به یادگار نهادهاند و واژه و کلمههایی مانند دوست بارها به شغل رفتهمیباشد.
خط پهلوی- اشکانی و پهلوی –ساسانی گسسته میباشد و کتیبههای پهلوی کتابی پیوسته نوشته میگردد. خلال آنکه ریشه تک تک این خطوط از خط آرامی گرفته گردیدهاست و ولی باتوجه به وجود هُزوارِش (در نوشتههای پهلوی به کلمه و واژهها یا این که نصیبهایی از یک کلمه و واژه گفته میگردد که به لهجه آرامی و به خط پهلوی نوشته می شد ولی هنگام قرائت آنان موازی پارسی وسط آن ها تلفظ میشد) در پهلوی کتابی، خوانش این خط بسیار مشقت بار میباشد. درعین اکنون به این دلیل که خط پهلوی کتابی برخلاف خط میخی و اشکانی و ساسانی، از عمق متعددی منتفع نیستند از این رو طی سالهای پیشین مبتلا فرسایش گردیدهاند. همینطور این کتیبهها روی سنگهایی از محصول آهکی و رسوبی میباشد آدرس مشهد الزهرا مشهد که فرسایش آن در حین سال بیشتر میباشد.
کتیبههایی که در نقش رستم پیدا گردیده و به خط پهلوی کتابی میباشند، ازجمله کتیبههای سلطنتی نیستند و در پوسته کتیبههای سری و اما کتیبه سنگ گور مکان میگیرند. بدین معنی که ممکن میباشد یک موبد یا این که یک کدام از درباریان درصدد تایپ کردن کتیبه برآمده باشد و باقی ماندن آن برای آیندگان التفات چندانی نداشته. بیشتر این کتیبهها روی تخته سنگهای صاف میباشد و با ترسیمالخطهای متفاوتی در کتیبههای کشف گردیده روبهرو هستیم. یک کاتب با صبر نوشته و برای دیگری خیلی اساسی نبوده. درحالتی که بخواهیم مدرنخیس سخن کنیم رزرو مسجد الزهرا مشهد میقدرت آن را مشابه به خوشنویسی تشبیه کرد. بعضی خوش خط و با صبر مینویسند ولی بعضا دیگر خط دیگری دارا هستند. از این رو، عمق نوشتههای کتیبهها بسته به اشخاص متفاوت که آن را نوشتهاند، متعدد میباشد.
مداقه شهر استخر منجر میشد تا سده ۴ بعداز اسلام، دیوانیان (درباریان) همچنان دراین ناحیه باشند و با وجود آنکه حدودا تا آن فرصت همگی اهل ایرانها مسلمان گردیدهبودند البته دراین نصیب و در استان عجم تعداد زرتشتیان بسیار زیاد بود. از این رو همچنان تا این زمان نیز شاهد کتیبههای پهلوی دراین ناحیه هستیم. شاید همین فرمان دلیلی بر خیل عظیم کتیبههای سری باشد. کتیبههای پهلوی کتابی به دو نوع سنگ مزار و کتیبههای محرمانه تقسیم می شوند. در قسمتهای پایینی و دامنههای نقش رستم و شهر استخر بیشتراز ۹۰ درصد کتیبههای پیدا گردیده، کتیبههای سنگ گور می باشند. البته در قسمت بالایی کوه نقش رستم که تعجب مارا به یاور داشت این بود که بیشتر کتیبهها محرمانه میباشند شماره تلفن مسجد الزهرا مشهد و تعداد اندکی از آنها کتیبه سنگ گور میباشند.
اتابکی خاطر نشان کرد: موضوعاتی که دراین کتیبهها درج شده، گوناگون میباشد. برخی از آنها اندرزنامه میباشند بدین معنی که در آخرها زمان ساسانی، اندرزنامه دراین متن ها زیاد چشم می گردد. درواقع میاقتدار خاطرنشان کرد موعظه در آن زمان رایج و ترسیم بود. ضمن پادشاهان، اشخاص معمولی، بزرگان، درباریان و موبدان نیز نصیحت مینوشتند. این اندرزها در دو و نهایتا چهار خط در پوسته جملهها کوتاه و پیام آورهستند و به آئین و مذهب رابطه خاصی ندارند. بیشتر هدفشان از تایپ کردن این کتیبهها به یادگار گذاشتن جملاتی به عهد مدرنها قصار میباشد. موضوعاتی ازجمله دوستی، عشق و علاقه ورزیدن، بیماری، اهریمن، ظلمات، طلاق از دوست و ... درین کتیبهها و اندرزنامهها تیتر و حتا از توان و ... سخن گردیده. حتا کتیبههایی کشف گردیده که در آن، درباره کارها مقدس یا این که حتا تشکیل داد و سازها درج شده میباشد.
به گفته اتابکی کتیبههای محرمانه پیدا گردیده در نقش رستم با الواح و کتیبههای تخت جمشید قابل سنجش نیستند چراکه آن الواح در خصوص مراودات شاهنشاهی بودند و در واقع به گستردن کارها روزانه تخت جمشید میپردازند البته کتیبههای محرمانه نقش رستم به گستردن اتفاق ها نمیپردازد و موعظه و پیام دربردارد. علاوه بر آنکه اکثری از کلمههایی که عموم حیطه در بعد از ظهر حاضر هم استعمال مینمایند، فارسی باستان و پهلوی میباشد و در کتیبههای جدید کشف گردیده نیز دیده میشود.
تعداد صفحات : 50

رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد؛ راهنمای کامل هماهنگی برای مراسم ختم و یادبود